ئەگەرچی لەرەلەری قورگی نەتەنیاهۆ ناگاتە خستنی کۆماری ئیسلامی، بەڵکو تەنیا ئامانجیان لەکۆزێ کردنی هێزی موشەکیی‌و ئەتۆمییەکەیەتی. هەروەها بەشداری فعلی ترەمپ، تا ئەو شوێنە دەبێت کە گەرەنتی پەکخستنی فایلی ئێپستن‌و‌ لینکی بەئەوەوە، ئیدی داخستنی ئەو سکانداڵەو هەڵگرتنی لە ڕەفەکانی مۆساددا بۆ ئەبەد. ڕوونە ئەمجۆرە لەجەنگ، ئاماژەن بۆ هەڵچونێکی چەند ڕۆژی یان کاتی، ڕابردووش نیشانی داوە جەنگی زەمینی یەکلاکەرەوەی حەتمییە. هیچ هێرشێکی زەمینیش لەسەر ئەرزی واقیع بوونی بۆ تەواوکاری ئەوجەنگەی جاوید شا خۆی پێ خەنی کردووە، نییە. ئەوەی جێی واق وڕمانە، شاهانشاهی چەقبەستووی پەهلەوی گوڕی هەڕەشەی بۆسەر گەلانی ئەو وڵاتە خستۆتەگەڕ.

نەمانی حزوری ئێران وەک دەوڵەت لە هاوکێشەی ناوچەکە، چەند وێنەک دەخاتە بەربینایی، کە دەبێت کورد وەک نەتەوە هەڵوەستە بکات لەسەری.

کەوتنی ئێران؛ هەڵکردنی چرای سەوزە بۆ داخلبوونی پان تورکیزمی ئیخوانی، کە ڕەجەب تەیب ڕابەرایەتی دەکات، بەبەهانەی شەرعیەتی پاراستنی تورک زمانان لە باکورو ڕۆژئاوای ئێران‌و سەپاندنی چنۆکی خۆی لەقەڵەمڕەوی ئازەربایجانی غەربی، کە ورمێ‌و خاکی کوردزمانەکان دەگرێتەوە. ئیدی ئەمە دەبێتە دوا گوڵمیخ لەکوردبوونی ئەو ناوچانە، یاخود دەبێت کورد بن بەو قەپۆزەی کە تورکێکی فاشست پێناسی بۆ دەکات.

غیابی حوکمی ئێستای ئێران؛ فەرمووی ئاکنجی‌و بەریقدار دەکات تا قوڵایی کرماشان و سنەو یەک پارچەی ڕۆژهەڵات، بکاتە ئاسمانی باشورو رۆژئاوای کوردستان.

نەمانی ئەو کۆمارە، پاڵ بە هێزی نەرمی شیعەوە لە عێراق دەنێت‌و پانتایەکە بۆ سوننەی موتەتەڕیفی کۆنە بەعسی جێدەهێڵیت‌و جارێکی دیکە کورد دەکەوێتەوە ناوبەرداشی ڕابردووی.

پاشەکشەی هیلالی شیعی لە سوریا، دەریخست قەڵغانی پاراستنی قەڵەمڕەوی کورد سیاسەتی حەوزەی قوم بوو نەک عروبەی میشێل عەفلەق‌و پاشماوەکانی‌و سوننەی موتەتەریف‌و هاوپەیمانی بەرژەوەندخواز.

خستنی جمهوری ئیسلامی، سیادەی هەرێمی کوردستان‌و مانەوەی کورد وەک دەسەڵاتێکی لۆکاڵی دەباتەوە خاڵی سفر. باڵانسی مانەوەی کورد لەسەرپێ، ددان نانی ئێرانە بەهەرێمی کوردستاندا‌و مامەڵەیەتی لەگەڵی.

نەبوونی ئێران، کیشەی کورد لەو وڵاتە لەبابی سیاسییەوە دەباتەوە جەنگی تواندنەوەی قەومی، هەورەک تورک‌و عەرەب بەدرێژایی مێژوو گرەویان لەسەر تواندنەوەی کورد وەک نەتەوە کردووە نەک خیلافی سیاسی.

رۆیشتنی ئێرانی ئێستا، هێنانی ئەو مۆدێلە لە ئازادییە، کە ئەفغانستان‌و عێراق‌و لیبیاو یەمەنو سوریا مومارەسەی دەکەن لەئێستادا.

ماڵئاوایی کردنی ئەو وڵاتە، سەرەتای دەستپێکردنی قەیرانێکی قوڵی ئیقتسادی‌و فەسادی سیاسی دەبێت، گەلانی ناوچەکە دەخاتە ناو ناسەقامگیریەک، کە ئەوسەری تونێلەکەی دیار نییە.

ئەگەرچی کورد پێی وایە ئەو لەبەریەکهەڵچوونانە دەبێتە مەشریق بۆ خەونی لەمێژینەی، بەڵام لە مەغریبێک دەچێت، کە ڕۆژبوونەوەی بۆ وێنەیەکی ڕوون دوورە.