داگیرکەرانی کوردستان و زلھیزەکانی دنیا ، بە پێ ی پلان و بەرنامەو نەخشە ی سەربازی ، بە دریژایی مێژوو ، بە پێ ی سیناریۆی بەرژەوەندییەکانی خۆیان، کوردیان وەک ئامێرێک بۆ ناکۆکی و ململانێ وشەڕەکانیان ، بەکار ھێناوە ، ئەنجامی سیناریۆکانیان بە کۆمەڵکوژیی کورد کۆتایی ھاتووە.
لەشەڕی چاڵدێرانی ١٥١٤ی نیوان (دەوڵەتی عوسمانی سونی تورکی تورکیا ) و (دەوڵەتی سەفەویی شیعەی فارسی ئیران)ی ، جوگرافیای کوردستانیان کرد بە دووبەشەوە، مرنشینە کوردەکان ، بوون بە ئامیریی گەمەی (عوسمانی و سەفەویی )، لە یەکتریان دەکوشت .
لە سەرەتایی جەنگی جیھانی یەکەم لە ١٩١٤ بەریتانیا عیراقی داگیرکرد،لە ٢٧/ ١٢/ ١٩٢٠ دەوڵەتی کاتی پاشایەتی سونی عەرەبی ئیسلامی یان، لە عێراق دروست کرد، ھێزەکانی سوپای پیادەی عیراق و بەریتانیاوھێزی ئاسمانی بەریتانیا چەند جاڕیک کۆمەلکوژیی کوردیان کرد.
بەریتانیاو فەرەنساو کۆماری تورکیا بە سەرۆکایەتی مستەفا کەمال ئەتاتوورک ، بەڵگەنامەی ١٠ی ئابی ١٩٢٠ی پەیمان نامەی سیڤەریان ، لە ٢٤/٧/ ١٩٢٣ دا ، مافی چارەنووسی کوردیان ، لە سیناریۆی لۆزان لە سویسرا سرییەوە.
* لە سیناریۆی ١٩٢٥ کوردستانیان کرد بە چوار پارچەی (باکوورو رۆژئاوا و باشوورو رۆژھەڵات )ی کوردستان بە سەر دەوڵەتی (تورکیاو سوریاو عێراق و ئێران ) دابەش کرد، کوردستانیان کرد بە شەڕگە و کوردیان جینۆساید کرد.
*یەکیتی سۆڤیەت (کۆماری ئازرباینجان) و (کۆماری کوردستان)یان لە ئیران دروست کرد ، بەھۆی فشاری بەریتانیاو ،ریکەوتنی یەکێتی سۆڤیەت و ئێران ، کشانەوەی سۆڤیەت ، ئێران ھەردووکۆمارەکەیان روخاند، بە کۆمەڵکوژی کوردو تورک کۆتایی ھات.
لە ١٤/٧/١٩٥٨کۆدەتای ئەفسەرانی ئازادی خواز ، بە سەرۆکایەتی عەبدولکەریم قاسم ، دەوڵەتی کۆماری عێراق یان دامەزراندن ، تا ٩/٤/٢٠٠٣ی نەمانی دەسەڵاتی سەدام ، لە ١٩٦١ پارتی دیموکراتی کوردستان ،شۆڕشی ئەیلوول یان بەرپاکرد، دژبە دەوڵەتی عێراق، لە ١٩٦٤ پارتی بوون بەدووبەشەوە ،( باڵی مەلایی و جەلالی) ، ، باڵی( مەلایی ) بووبە سێبەری ئێران و باڵی( جەلالی )بووبە سێبەری عێراق، شەڕی برا کوژیان بەرپا کرد.
لەدوای بەیانی ١١ی ئازاری ١٩٧٠ تا ئازاری ١٩٧٤، ھەردوو باڵەکە یەکیان گرتەوە ،لە ١٩٧٤ شەڕ بەرپا کرایەوە، لە ٦ی ئازاری ١٩٧٥، بە سیناریۆی ئەمەریکاو ئێران ، لە نیوان( شا ی ئێران و سەدام حسین جێگری سەرۆک کۆماری عێراق) ، بە ھەماھەنگی (ھۆری بۆمیدین )سەرۆکی جەزائیر، لەرێکەوتنی جەزائیر، شۆڕشی ئەیلوول یان تێک شکاند، گوندەکانی سەرسنوور خاپوور کران و دانیشتوانی گوندەکانیان لە ئۆردوگاکان دا دەستبەسەر کرد.
لە ١٩٧٦ شۆڕشی نوێ بەرپا کرا ، لە ٢٠/ ٩ / ١٩٨٠ تا ٦/ ٩/ ١٩٨٨جەنگی عیراق –ئێران ھەڵگیرسا، لە ١٩٨٧ بەرەی کوردستانی بوو بە پاشکۆوسێبنەری ی ئێران لەگەڵ پاسدارانی ئیران دژی دەوڵەتی عێراق جەنگان ، دەوڵەتی عێراق بە ( ٨ )قۆناغ ئەنفالی کوردی کردوھەڵەبجە و ناوچەکان جیا جیاکانیان ژەھر باران کرد ، کوردیان جینۆساید کرد.
*لە ١٩٣٤ حزبی شیوعی لە عێراق لە ژێر سێبەری یەکێتی سۆڤیەت دامەزرا، سۆڤیەت ، گەورەترین پاڵپشتی دەوڵەتی عیراق بوو ، بەھۆی بەرژەوەندییەکانییەوە ، عێراق ی کردبووە بازاڕی فرۆشتنی چەکی کۆکوژیی میلیتاری سەربازی ،فرۆکەی جەنگی و ماشێنی سەربازیی وناپاڵم و ھێشۆیی فسفۆڕ و رۆکێتیجیا جیا ، ھیج ھەڵوێستێکی بەرامبەر بە دەوڵەتی عیراق لە کاتی کۆمەڵکوژیی شیوعییەکان وگەلی عیراق دا نەبوو.
لە ٢٠١٤ھێزەکانی سوپای دیموکرات (ھەسەدە)،شەڕێکی بی وێنەیان دژبە (داعش وگروپە تیرۆریستەکانی قائیدە) کرد، بەخوێنی
( ١١)ھەزار شەرڤانانی( پەیەکەو پەیەژە )، نیشتمانەکەیان پاراست ، لە سیناریۆیەکی تردا ، ئەمەریکاوئەردۆگان و زلھێزەکان ، ھێزەکانی سوپای ئەمەریکا لە رۆژئاوای کوردستان کشانەوە، سوپای پیادەی تورکیاو ھێزی ئاسمانی تورکیا، بە نوێترین چەکی کۆکوژیی ، پەلاماری کۆبانی و عفرین و ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی (ھەسەدە) یان دا ، کوردیان لە رۆژئاوای کوردستان کۆمەڵکوژ کرد .
گەر بڕوانینە ، ھەموو زنجیرە رووداوەکانی میژوو ،لە دوای سیناریۆ لۆزان ، کورد لە ھەر چوار پارچەی نیشتمانەکەی دا، جینۆساید دەکرێ و ھیچ کام لە زلھێزەکانی( بەریتانیاو فەرەنساو یەکێتی سۆڤیەت و ئەمەریکا و ناتۆ)، پارێزگاریان لەکورد نەکردوە، بەپێ بەرژەوەندییەکانیان . پەیوەندیان لە گەڵ دەوڵەتی (تورکیاو سوریاو عێراق و ئیران ) فراون ترو قوڵتر کردووە، بەپێ پرۆتۆکۆڵە کانی دژبە چەکی کۆکوژو جینۆساید ، دژی بە جینۆسایدی کورد نەبوون.
لە ٢٨/ ٢/ ٢٠٢٦ئەمەریکاو ئیسرائیل ، جەنگێکی نوێ یان بە چەکی نوێ تەکنەلۆژیای سەربازی تەکنیکی پێشکەوتوو، دژبە ئیران بەرپا کرد ، پەلاماری ئێران یان دا ، بۆ کۆنترۆڵ کردنی دەسەڵاتی حوکمڕانی ئێران.
کورد لە( رۆژھەڵات و باکورو رۆژئاواو باشوور )ی کوردستان، لەم جەنگەی ئەمەریکاو ئیسرائیل و ئەمەریکا و ئیران ، ھەلوێستێکی ئاشتی یانەو بێ لایانانەی لۆژیکانەی نواند ، سەربە ھیچ کام لەو زلھێزانە نییە ، کورد ئەمجارە ، سوودی لە ھەڵە میژووییەکان و خیانەتی زلھێزەکان وەرگرت .
(١٠٣) ساڵە کورد جینۆساید دەکرێ ، تەنیا ھێزی پێشمەرگەی نیشتمان، بە جەنگی پارتیزانی بەرگریان لە خاکەکەیان کردووە. ھیج کام لە وڵاتانی دراوسێ و زلھێزەکان دۆستی کورد نەبوون.
کورد جەنگی تەکنەلۆژیای تەکنیکی پێشکەوتووی زلھیزەکانی دنیای نایەویت ، نایەوێت نیشتمانەکەی وھیج ولاتێکی جیھان ، ببێ بە شەڕگەی جەنگی ئەمەریکاو ئیسرائیل و ئێران و جەنگی ھیستریاو جینۆسایدی مرۆڤ و خاپوورکردنی وڵاتان، کورد ئاشتی و ئارامی بۆ نیشتمانەکەی و ھەموو گەلانی دنیا دەوێ .