گەڕانەوە بۆ نێو دنیای بێدادی و ستەمکاری

عەلی حەمە
  2023-03-07     456

گەلی کورد ،گەلێکە لەو گەلانەی کە توانای بەرهەمهێنانەوەی ستەمکاری و گەندەڵی هەیە .

 
هەر کۆمەڵگەیەک جیاوازی و فرەیی و جۆراوجۆری و نوێبونەوە رەتبکاتەوە و هەوڵبدات تاکەکانی وەک یەک و کۆپی یەکتربن ، ئەوە کۆمەڵگەیەکی لاواز و بێ ئیرادە و ئازایەتی ئەوەی تێدا نیە گۆڕانێک لە رێرەوی ژیانی خۆیدا ئەنجام بدات و لەسەر ریتمی دواکەوتوانە و خۆ بینینەوە لە ئاوێنەی رابردودا دەتوێتەوە .
ئەو کۆمەڵگە و گەلانە کە زیاتر گیرۆدەی نەریت پارێزی و لە بازنە داخراوەکەی مێژووی خۆیاندا دەمێننەوە ، خاوەنی هوشیاریەکی گشتی و  رۆشنبیریەکی رەخنە گرانە نین و زیاتر ئارەزووی ژیانی مێگەلی دەکەن .!
بیروڕایەک هەیە کە پێی وایە ؛( مرۆڤ رەنگدانەوەی راستەوخۆی پێکهاتە مادیەکەیەتی ).!
واتە پەیوەندی کایەی ژیانی مادی مرۆڤەکان ، کاریگەری راستەخۆی هەیە لەسەر جۆری بیرکردنەوە و سەرخانی بیری کۆمەڵگە بەگشتی .
لەم بۆچونەوە دەسەڵاتە ستەمکارەکان هەمیشە جەختیان لەو هاوکێشەیە کردۆتەوە و سودیان لە دەرکەتەو کاریگەریە راستەوخۆکانی بینیوە .

بۆیە یەکێ لەو هۆکارە سەرەکیانەی کە خەلافەتی عوسمانی لەساڵی (١٩١٥ - ١٩١٦ ) گەلی ئەرمەنی تیا کۆمەڵ کوژ کردو نازیەکانی ئەڵمانیا لە (١٩٤٢ - ١٩٤٥ ) یەهودیەکانیان بەکۆمەڵ لەناوبرد ؛( بۆ هەوڵی ئەو دوو گەلە دەگەڕێتەوە کە دەیان ویست لەدەرەوەی ئابوری دەوڵەت ، ئابوریەکی تایبەت بەخۆیان دروست بکەن ، کە ئەمە هێز و هەیمەنەیەکی گەورەی بەو دوو گەلە دەبەخشی لە نێو تەواوی چین و توێژەکانی تورکی تورانی  و ئەڵمانیە خۆ بە رەسەن زانەکانەوە ) . !

یەکێ لەو خەسڵەتانەی کە دەسەڵاتی ستەمکاری پێ دەناسرێتەوە بریتیە لەوەی کە دەبێ کایەی ئابوری لە ژێر دەسەڵاتی خۆیدا بێت  بۆئەوەی خەڵک ناچار بکات  ژیان و گوزەرانی بەشێوەیەک لە شێوەکان گرێبدرێتەوە بەدەسەڵاتەوە بۆ ئەوەی تاک ،  توانا و دەسەڵاتی بیرکردنەوە و رای ئازادانەی خۆی لەدەست بدات و وەک حزب یا دەسەڵات بیربکاتەوە و بدوێ و ببێ بەبەشێک لە ماشێنە گەورەکەی دەسەڵات .
هاوڵاتی لە سایەی دەسەڵاتی تاکڕەوی ستەمکاریدا وەک جەستەیەکی ئیفلیجی لێ دێ کەتەنانەت دەسەڵاتی بەسەر جوڵەی خۆیشیدا نامێنێ ، رۆڵی لە کایەی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابوری و بەرهەمهێناندا لاواز و دەرکەنار دەکرێت و هاوسەنگی و پێگەی جارانی نامێنێت و بەرە بەرە مرۆڤ ئیرادە و شانوشکۆی لەدەست دەدات و تەنها وەک بونەوەرێکی خەمناک لە نێو دنیای دواکەوتن و ناچاریدا دەبینرێ .

بەرای هەندێ لێکۆڵەری کۆمەڵایەتی و مێژوویی یەکێ لەهۆکارەکانی ستەمکاری و درێژبونەوەی دەسەڵاتی ستەمکاری لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا لەوانەیە لە “ مێژوودا  “ بێت ! 
 ون بونی دیموکراسی و دەسەڵاتی مەدەنی و هاوڵاتی ، دەشێ بەرهەمی کەڵکەبوی چەند ساڵەی  پاشخان و میراتی کلتوری دورودرێژی ئەو  شێوازە پێکهاتە حکومڕانیە بێت کەلەناوچەکەدا پراکتیزە کراوە ، بەم پێیە لە وانەیە بەشێکی بونی ستەمکاری و مانەوەی لە قۆناغێکی دورودرێژیی مێژوودا پەیوەندی بە ماهیەت و پێکهاتە و سروشتی کۆمەڵگەشەوە هەبێت ، ئاستی رۆشننیری و شارستانی و کلتور و تێپەڕاندنی   قۆناغی جیاکردنەوەی دین لە سیاسەت و سیاسەت لەدین و رۆڵی هێزوپێکهاتە کۆمەڵایەتیەکان لە ژیانی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتیدا ، کە زۆر جار جێگەی دەستور و سیستەم و یاسا پەیڕەو کراوەکان دەگرنەوە !

ناوچەکە و دەسەڵاتی ستەمکاری لە هەرێمی کوردستان بەشێکی پەیوەندی قوڵی بە ئەجێندای وڵاتانی دژە کوردی ناوچەکە و بەشێکیشی بەیوەندی پتەوی بە بەرژەوەندیەکانی دەسەڵاتی سیاسیەوە هەیە  لەلایەک و ، ئەوەی تێبینی دەکرێ خودی خەڵکی کوردستانیش بەشێک لەو هاوکێشەیە پێک دەهێنێت کە توانای بەرهەمهێنانەوەی پرسی ستەمکاری و گەندەڵی هەیە لەلاکەی ترەوە !
بۆ دەرچوون لەو هاوکێشە ئاڵۆز و لاسەنگە کە بەشدارە لە هێشتنەوە و درێژکردنەوەی تەمەنی ستەمکاری لە هەرێمی کوردستاندا ،پێویستی زۆرمان بە هوشیاریەکی گشتی و رۆشبیریەکی رەخنە گرانە و بوێرانە هەیە بۆ پێداچونەوە و سەرلەنوێ دارشتنەوەی سەرجەم کایە و جومگە و پایە و پێهکاتەکانی حوکمڕانی و دامودەزگا ئەکادیمی و فێرخوازی و دامەزراوەکان ، بە جۆرێک کە لە پەروەردەی دایەنگەکانەوە دەست پێ بکات و سەرجەم سیستمی کۆنی پەروەردەیی و ئەکادیمی و پەیمانگاو زانکۆکان  هەڵتەکێنێ و بواری بون و مانەوەی ستەمکاری و بێ دادی و گەندەڵی نەهێڵێ .

 

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
سەرۆکی پەرلەمانی تورکیا: یاسای نوێ بە هیچ شێوەیەک لێخۆشبوونی گشتی نییە و سەرکردەکانی پەکەکە ناگرێتەوە
بومەلەرزە سیاسییەکەی تورکیا: باخچەلی لە نەیاری سەرسەختەوە بۆ پێشنیازکاری ئازادکردنی ئۆجەلان
ئاگادارییه‌ك له‌ ده‌سته‌ی راگه‌یاندن و گه‌یاندنی عێراق بۆ به‌كارهێنه‌رانی كۆڕه‌ك تیلیكۆم
هۆشداری لە دۆخی دەرونیی لاهوور شێخ جەنگی دەدرێت
دادگای فیدراڵی سكاڵایه‌كی له‌دژی راگرتنی پله‌به‌رزكردنه‌وه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم ره‌تكرده‌وه‌
دەستگیرکردنی بەرپرسێکی هەواڵگری حەشدی شەعبی دۆخێکی ئەمنی ئاڵۆز دروست دەکات
رۆبه‌رتۆ كارلۆس ده‌نگۆی موسڵمانبونی ره‌تده‌كاته‌وه‌
نامۆ فازیڵ لە یارییەکی MMAدا بەرامبەر ڕکابەرە بەڕازیلییەکەی تووشی شکست هات
ئێران پەیامێکی تووند دەداتە ڕۆژئاوا: لە ئەگەری فراوانبوونی جەنگ، مووشەکەکانمان دەگەنە ئەوروپا
شارەزایەکی ئابوری: لابردنی سفرەکانی دیناری عێراقی گوزەرانی هاوڵاتیان ناگۆڕێت
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×