لەم ساڵانەی دواییدا، شەپۆلی کۆچبەران و پەناهەندەکان (چ یاسایی و چ نایاسایی) بووەتە مانشێتی سەرەکی هەواڵەکانی جیهان. زۆرجار میدیاکانی ڕۆژئاوا و سیاسەتمەدارەکانیان پەنجەی تۆمەت بۆ خودی پەنابەران ڕادەکێشن، وەک ئەوەی ئەوان هۆکاری قەیرانەکان بن، یان تەنها بۆ خۆشی و بە ئارەزووی خۆیان وڵاتەکانیان جێهێشتووە. بەڵام ڕاستییەکە زۆر لەوە تاڵتر و قوڵترە؛ ئەو لێشاوەی مرۆڤەکان دەرەنجامی راستەوخۆی سیاسەتە کاولکارییەکانی خودی ڕۆژئاوا و سیستەمی سەرمایەدارییە.
ئەوەی ئەمڕۆ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەفریقا و بەشێک لە ئاسیا دەگوزەرێت، جەنگێکی سروشتی یان ناکۆکییەکی ناوخۆیی ڕووت نییە. بەڵکو جەنگێکە کە بە بەرنامە لەلایەن زلهێزەکانی ڕۆژئاواوە سەپێنراوە یان خۆش کراوە. پیشەسازیی چەک لە وڵاتانی ڕۆژئاوا پێویستی بە بازاڕە، بازاڕی چەکیش تەنها لە کاتی جەنگ و ئاڵۆزیدا گەرم دەبێت. بۆ ئەوەی کۆمپانیا زەبەلاحەکان قازانجی خەیاڵی کۆبکەنەوە، دەبێت ناوچەکانمان هەمیشە لە ئاگردا بن. هەر بۆیە، ماڵ و ژیانی خەڵکی سڤیل دەکرێتە قوربانی بۆ ئەوەی ئابووریی جەنگیی ڕۆژئاوا نەوێستێت.
جگە لە فرۆشتنی چەک، ئامانجی سەرەکی ئەم جەنگانە کۆنترۆڵکردنی سەرچاوە سروشتییەکان (نەوت، غاز، کانزاکان) و دابەشکردنی بازاڕەکانە. کاتێک وڵاتێک وێران دەکرێت، ژێرخانی ئابوورییەکەی دەڕوخێت و دەبێتە شوێنکەوتەی بازاڕی ڕۆژئاوا. ئەم "هەیمەنە" و فراوانخوازییە وایکردووە کە خەڵکی ئەو ناوچانە نەک تەنها ئاسایشیان، بەڵکو بژێوی ژیانیشیان لەدەست بدەن. کاتێک نان و ئاسایش لە وڵاتێکدا نەما، مانەوە تێیدا دەبێتە مەحاڵ.
ڕۆژئاوا پەنابەران دابەش دەکات بۆ "یاسایی" و "نایاسایی". ئەمە یەکێکە لە گەورەترین دووڕووییەکانی سەردەم. ئەو کەسەی بە بەلەم و بە ڕێگای قاچاخ دەڕوات (نایاسایی)، و ئەو کەسەی بە ڤیزا و ڕێکاری فەرمی دەڕوات (یاسایی)، هەردووکیان لە هەمان ئاگر ڕادەکەن؛ ئاگرێک کە ڕۆژئاوا خۆی هەڵیگیرساندووە.
ئەم دابەشکارییە تەنها بۆ کۆنترۆڵکردنی بازاڕی کارە لە وڵاتەکانی خۆیاندا. کاتێک پێویستیان بە دەستی کاری هەرزانە، دەرگاکان دەکەنەوە، کاتێکیش بەرژەوەندییان نامێنێت، یاساکان توند دەکەن و پەنابەران وەک تاوانبار نیشان دەدەن.
پەنابەران تاوانبار نین، بەڵکو قوربانین. ئەوان قوربانی تەماحچێتی سیستەمێکن کە قازانجی ماددی خستۆتە سەرووی بەهای مرۆڤەوە. تا ئەو کاتەی ڕۆژئاوا دەست لە سیاسەتی دەستێوەردان، هەڵگیرساندنی جەنگ بۆ فرۆشتنی چەک، و تاڵانکردنی سامانی گەلان هەڵنەگرێت، کۆچکردن هەرگیز کۆتایی نایەت. چارەسەر لە سنورەکاندا نییە، بەڵکو لە وەستاندنی ئەو جەنگانەدایە کە لە ژوورە تاریکەکانی سیاسەتی ڕۆژئاوادا نەخشەی بۆ دەکێشرێ.