ئایا کوردبوون مایەی شەرمەزارییە؟

ئیبراهیم سادق مەلازادە
  2022-05-09   

لە کۆممێنتی کەسێك بۆ کەسێکی دیکە، نوسیبووی (بڕابکە بەراورد بە هەر نەتەوەیەکی تر، کورد مایەی شەرمەزارییە). ئەوە وێڕای چەندین پۆست و کۆممێنتی جیاوازی دیکە و بە شێوازی دیکە، هەر کورد بۆخۆیان پەلاماری میللەتی خۆیان دەدەن. لێرەدا بەهیچ جۆرێك پاساو بۆ خراپەکاری ناهێنمەوە، بەڵام ناشبێت هێندە بێویژدان بین بەرامبەر نەتەوە و خەڵکی خۆمان.

لەڕاستیدا، جێگای داخە مرۆڤ هێندە نەتەوەی خۆی بەلاوە سوك و چروك بێت و بۆچرکەساتێكیش بیر لەوە نەکاتەوە داخۆ کێشە لەکوێ دایە؟ وێڕای ئەوەی کە هەموو خەڵك وەکو یەك نیە و نابێت گشتگیر بین لە حوکمدان، لەبەر ئەو خاڵانەی خوارەوە:

یەکەم: لە ساڵي حەفتاکان، هەرچی ڕەهەندی گوندەواری باشووری کوردستان هەیە، بەعسی عێراق هەڵیتەکاند و خەڵکەکەشی وەکو مێگەل لە کۆمەڵگا زۆرەملێکاندا کۆکردنەوە. ئەوەش وایکرد دابڕانێکی ترسناكی یادەوەری و کولتوری لەناو ئەو خەڵکەدا دروست ببێت و کارگەرییە نێگەتیڤەکانی تا ئەمڕۆکەش بەردەوام بن.

دووەم: حکومەتی عێراق بە ڕێبەرێتی بەعس، هەرچی دژ بە مرۆڤایەتی بووبێت، دژ بە خەڵكی کوردستان کردی و بەهەزارانیشی لێ لەسێدارە دان و ڕێژەیەکی زۆریشی لەژێر ناوی ئەفواج خەفیفە، دانەخۆرە کردن و توشی جۆرێك لە پاسیڤبوونی کردن. باسیڤبوون بەمانای هەرچی رۆحی هاوکاری و چالاکبوون بوو، ژیانی تێدا کوشتن.

سێیەم: کورد بە شەڕێکی خوێناوی سەختی عێراق/ ئێراندا تێپەڕی و بەهەزاران لاوی کوردیش بوون بە سوتەمەنی ئەو شەڕە وێرانکارە، لەهەردوو دیوی سنوورەکانی کوردستانی باشوور و ڕۆژهەڵات، (عێراق/ئێران). بەمانای ئەوەی کۆمەڵگەی دوای جەنگ.

سێیەم: بێجگە لە جینۆسایدی فەیلییەکان کە لە بەغدا و ناوەراستی عێراق بنبڕکران و کوژران و تێهەڵدران، لە تەواوی ساڵانی هەشتاکان، کورد ڕووبەڕووی گەرەترین تاوانی جینۆساید بووەوە. لەوانەش شاڵاوەکانی ئەنفال، بە جینۆسایدی بارزانییەکانشەوە. بەمانای ئەوەی کۆمەڵگەی دوای جنۆساید.

چوارەم: دوای ڕاپەڕین، کۆمەڵگەی کوردی، کۆمەڵگەی دوای جەنگ و جینۆساید بوو، بەڵام پارتی و یەکێتی بە پلە یەك و بەپلە دووش ئیسلامییەکان، بێڕەحمانە، جارێکی دیکە کوردستانییان دووچاری شەڕێکی نەگریسی ناوخۆ کردەوە و بەهەزاران لاوی کورد لەو شەڕانەدا کوژران و ماڵوێران بوون و ژینگەی کوردستان هێندەی دیکە، وێران بوو و ساکۆلۆژیای خەلكی کورد هێندەی دیکە لەو شەڕانەدا داڕما و دەربەدەر بوون.

پێنجەم: هێشتا کورد لە باشوور بەتەواوی ئەو هەموو برینانەی ساڕێژ نەبووبوون، لە 2014 ڕووبەڕووی شەڕی نەگریسی داعش بووەوە و جارێکی دیکە بەشێکی گرینگی کۆمەڵگەی کوردی کە ئێزدییەکان بوون، ڕووبەڕووی جینۆساید بوونەوە و بە سەدان لاوی کوردیش لەو شەڕەدا گیانییان بەخت کرد. واتە جارێکی دیکەش کۆمەڵگەی دوای جەنگ و جینۆساید.

شەشەم: دوای ئەو هەموو جەنگ و جینۆساید و ماڵوێرانییانەش، ساڵانێکە هەرێمی کوردستان کراوەتە قوربانی ململانێی حیزبی و ئیدارەدانێکی خراپ، ئەوەی پێی دەگوترێت کۆمەڵگە و نەتەوە و نیشتمان، لەپێناو ئاوەدانکردنەوە و خۆشگوزەرانی و نەتەوەسازی، نە ئامانجی سەرەکی و نە لاوەکی ئەو حیزبانەیە. ململانێیەکی عەبەسی و وێرانکەر.

هێشتاش، هەندێك کەس دەیانەوێت کورد فریشتە بن، سروشتی مرۆڤایەتی خۆیان لەدەست بدەن و ببن بەفریشتە. لەوە بێئاگان کوردیش وەکو هەموو کۆمەڵگەیەك خەڵکی باش و خراپی تێدان، خەڵکێك هەن نەك هەر کورد، بەڵکو مرۆڤەکان بەگشتی شانازییان پێوە دەکەن. خەڵکێکیش هەن یان ئەوەتا لەڕووی سایکۆلۆژییەوە، نەخۆش و بەرهەمی ئەو هەموو دۆخە نالەبارەن کە لەو شەش خاڵەی سەرەوەدا باسم کرد، یان ئەوەتا بۆخۆیان سەرەڕۆ و پەروەردە نەکراون. لەو ڕووەشەوە، پێشینان گوتوویانە: (نەچەم بێ چەقەڵ دەبێت، نە بیشیش بێ شێر).

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
بەفەرمی؛ یەکێتی دەرگای بەشداریی لە حکومەت داخست و پۆستەکانی چۆڵ کرد
مۆدێلی نوێی ئۆجەلان بۆ چوار پارچەی کوردستان؛ لە کەرکوکەوە تاوەکو شنگال و ڕۆژهەڵات
مه‌لا شڤان: به‌شداری كۆبونه‌وه‌ی په‌رله‌مانم نه‌كردایه‌ یه‌كێتی نیو ملیۆن دۆلاری پێده‌دام
عێراق: توركیا ده‌ستده‌كات به‌ راده‌ستكردنه‌وه‌ی قۆناغ به‌ قۆناغی سه‌ربازگه‌ی باشیك
لافاوەکەی هەولێر قوربانیی لێکەوتەوە؛ شۆفێرێکی خۆبەخش گیانی لەدەستدا و منداڵێکی 5 ساڵانیش بێسەروشوێنە
نهێنییەکانی پشت شکستی حووسییەکان لە کۆنترۆڵکردنی تەعز؛ شاخەکان و ستراتیژیی سەربازی چۆن هاوکێشەکەیان گۆڕی؟
گرژییەکانی سەر پرسی چەک لە عێراق قووڵتر دەبنەوە؛ سەرۆکوەزیران هۆشداریی توند دەداتە گرووپە چەکدارەکان
لە سبەینێوە "هاوینە بچووک" ڕوو لە هەرێمی کوردستان دەکات؛ هۆشدارییەکی بەپەلە دەدرێتە جووتیاران
نێچیرڤان بارزانی و شاندێكی ئێران تاوتوێی "هاریکاریی ئەمنی" ده‌كه‌ن
گادی ئایزنکۆت؛ ئەو ژەنەراڵە بێدەنگەی بە پشتیوانیی عەرەبەکان کۆتایی بە سەردەمی نەتەنیاهوو دەهێنێت
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×