میشێل فۆکۆ و ئەلبێر کامۆ لەسەر مانیفێستی ژیان و کایەی فەلسەفی ھەمیشە گۆڕەپانی جەنگی ئەو بیرۆکانە بوون کە ھەوڵدەدەن مانا بە بوونی مرۆڤ ببەخشن ،  یان پەردە لەسەر ڕاستییە شاردراوەکانی لابدەن. لەم وتارەدا، گەشتێکی خەیاڵی دەکەین بۆ ناو گفتوگۆیەکی قووڵ لە نێوان دوو جەمسەری کاریگەری فیکری فەڕەنسی: ئەلبێر کامۆ، باوکی فەلسەفەی پڕووپووچی (Absurdism)، و میشێل فۆکۆ، تیۆریستی دەسەڵات و مێژووی سیستمە مەعریفییەکان. 
ئەم گفتوگۆیە ڕووبەڕووبوونەوەیەکە لە نێوان مانای ناوخۆیی مرۆڤ بۆ ژیان و ئەو ھێزە دەرەکییانەی کە ژیان ئاڕاستە دەکەن.

‎کامۆ: (بە جگەرەیەکەوە لە دەستیدا، سەیری ئاسۆ دەکات)
میشێل، کاتێک سەیری ژیان دەکەم، یەکەم شت کە ڕووبەڕووم دەبێتەوە بێدەنگییەکی گەورەی گەردوونە. مرۆڤ بەدوای مانادا دەگەڕێت، بەڵام جیھان ھیچ وەڵامێکی نییە. ئەم دژایەتییە پێی دەوترێت پڕووپووچی". 
بۆ من، شیکردنەوەی ژیان لەم خاڵەوە دەست پێدەکات: چۆن مرۆڤ دەتوانێت بە شکۆمەندییەوە بژیت لە جیھانێکدا کە ھیچ مانا و ئامانجێکی پێشوەختی نییە؟ ژیان ڕابوونە (یاخیبوون)، نەک خۆبەدەستەوەدان.

فۆکۆ: (بە زەردەخەنەیەکی سەرنجڕاکێشەوە، چاویلکەکەی چاک دەکات)
ئەلبێر، تۆ باس لە "مرۆڤ" دەکەیت وەک ھێزێکی سەربەخۆ کە ڕووبەڕووی جیھان دەبێتەوە. بەڵام من کاتێک سەیری ژیان دەکەم، مرۆڤێکی "سەربەخۆ" نابینم. ئەوەی تۆ پێی دەڵێیت ژیانی مرۆڤ، لە ڕاستیدا بەرھەمی ئەو زمان، دەسەڵات و دامەزراوانەیە کە پێش کاتی ئێمە دروستبوون. شیکردنەوەی ژیان لای من بریتی نییە لە گەڕان بەدوای مانا لەناو پووچگەراییدا، بەڵکو تێگەیشتنە لەوەی چۆن "حەقیقەت" لەلایەن دەسەڵاتەوە بەرھەم دەھێنرێت و چۆن چەمکی 'مرۆڤی ئاسایی' لە ڕێگەی زیندان، نەخۆشخانە و قوتابخانەکانەوە کۆنترۆڵ دەکرێت .
کامۆ :
بەڵام میشێل، ئەگەر ھەموو شتێک تەنھا بەرھەمی دەسەڵات و پێکھاتە کۆمەڵایەتییەکان بێت، ئەی ئیرادەی ئازادی مرۆڤ چی بەسەر دێت؟ کاتێک سیزیف بەردەکە بە شاخەکەدا سەردەخات، ئەو لە ژێر کۆنترۆڵی سیستمێکدا نییە، ئەو ڕووبەڕووی چارەنووسی خۆی دەبێتەوە. ئازادی ڕاستەقینە لەوەدایە کە ئێمە دەزانین ژیان پووچە، بەڵام ھێشتا بە عەشق و خولیای خۆمانەوە بەردەوام دەبین. تۆ ژیان دەکەیتە زیندانێکی گەورە کە ھیچ دەرچەیەکی نییە.

فۆکۆ : 
من ناڵێم دەرچە نییە، ئەلبێر. بەڵام یاخیبوونی تۆ کەمێک ڕۆمانسییە. تۆ دەتەوێت لە دەرەوەی سیستمەکە یاخی بیت، لە کاتێکدا دەسەڵات لە ھەموو شوێنێکە؛ لە ناو پێوەندییەکانیشماندایە، تەنانەت لەو زمانەشدایە کە پێی قسە دەکەین. شیکردنەوەی ژیان دەبێت مێژوویی بێت (Archaelogy). ئێمە کاتێک ئازاد دەبین کە بزانین چۆن بیرکردنەوەمان سنووردار کراوە. یاخیبوون لای من پارچەپارچەکردنی ئەو حەقیقەتە ڕەھایانەیە کە دەسەڵات پێمان دەفرۆشێت، نەک گەڕان بەدوای 'سروشتی مرۆیی' پاکژدا، چونکە سروشتێکی لەو شێوەیە بوونی نییە.

کامۆ :
لێرەدا جیاوازییەکەمان دەردەکەوێت. بۆ تۆ، ھەموو شتێک بەستراوە بە مێژوو و سیاسەتەوە. بۆ من، پرسەکە قووڵتر و بوونگەراییانەترە . 
ئەگەر مرۆڤایەتی بەھایەکی ھاوبەشی نەبێت — کە من پێی دەڵێم ھاوسۆزی و دادپەروەری — ئەوا دەکەوینە ناو توندوتیژییەکی بێباکانەوە. شیکردنەوەی ژیان بەبێ لایەنی ئەخلاقی، ڕێگا خۆش دەکات بۆ ئەوەی مرۆڤەکان ببنە قوربانی ئایدۆلۆژیاکان. مرۆڤ دەبێت سنوورێک بۆ یاخیبوونی خۆی دابنێت تا نەبێتە ستەمکار.

فۆکۆ : 
تێدەگەم لە نیگەرانیت، بەڵام ئەخلاقیش خۆی دەکرێت ببێتە ئامرازێکی دەسەڵات بۆ سەرکوتکردنی ئەوانەی "جیاوازن". سەیری مێژووی شێتی یان سێکسوالیتە بکە؛ ھەمیشە بە ناوی ئەخلاق و حەقیقەتەوە مرۆڤەکان پەراوێز خراون. شیکردنەوەی ژیان پێویستی بە تێڕامانێکی ڕەخنەیی ھەیە بۆ ئەوەی ڕێگە بە "خۆداھێنان" بدرێت. ژیان بەرھەمێکی ھونەرییە کە دەبێت خۆمان دایبھێنین، نەک یاسایەکی ئەخلاقی بێت کە پێشوەختە بۆمان دیاری کرابێت.

دەرئەنجام …
ئەم گفتوگۆ خەیاڵییە نێوان فۆکۆ و کامۆ خۆم دامرشتوە ، بە شێوەیەک وەک دانیشتنێک بێت دەنا ئەمە لە مێژودا روی نەداوە ، ئەم گفتو گۆ خەیاڵییە نیشانی دەدات کە شیکردنەوەی ژیان کارێکی یەکلابووەوە نییە. کامۆ پێمان دەڵێت ژیان بێ مانایە بەڵام شایەنی ئەوەیە بە یاخیبوون، عەشق و ڕەوشتەوە بژێنرێت واتا ژیانی تێدا بکڕێت .لە بەرامبەردا، فۆکۆ ھۆشداریمان دەداتێ کە ژیانی ئێمە لە ژێر کاریگەری ھێزە شاردراوەکانی دەسەڵاتدایە و ئازادی ڕاستەقینە لە ناسینی ئەو کۆتانەدایە کە بە مێشکمانەوەن. لە نێوان یاخیبوونی وجوودی کامۆ و ڕەخنەی پێکھاتەیی فۆکۆدا، مرۆڤی ھاوچەرخ ھێشتا بەدوای وەڵامی پرسیارە گەورەکەی بووندا دەگەڕێت . 

ئەگەر بمانەوێت بۆچوونێکی سێیەم یان جیاواز دابڕێژین کە لە واقیعی ئەمڕۆی مرۆڤەوە نزیک بێت، دەتوانین پێی بڵێین "یاخیبوونی ھۆشیار لە ناو سیستمدا"
بە پێی ئەم دیدگا نوێیە دیدبینیم بۆ ژیانی مرۆڤی ھاوچەرخ ھاوسەنگییەکی بەردەوامە لە نێوان فۆکۆ و کامۆدا:

١. قبوڵکردنی سنوورەکان (فۆکۆ): ئێمە دەبێت دان بەوەدا بنێین کە دەسەڵات، تەکنەلۆژیا (وەک تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و الگۆریتمەکان)، و زمان تا ڕادەیەکی زۆر بیرکردنەوەی ئێمە ئاڕاستە دەکەن. نکوڵیکردن لەمە، سادەیی فیکرییە . 
٢. دۆزینەوەی ئازادی لە نێوان درزەکاندا (کامۆ): سەرەڕای وجودی ئەو سیستمە بەھێزە، مرۆڤ ھێشتا کایەیەکی بچوکی ئازادی و ھەڵبژاردنی ھەیە. کاتێک تۆ ھۆشیار دەبیتەوە لەوەی سیستمەکە چۆن کاردەکات، دەتوانیت وەک "سیزیف" بە ھۆشیارییەوە مانا بۆ ژیانی خۆت دابتاشیت .
بەکورتی، ڕاستی لەوەدایە کە ئێمە پێکھاتەیەکی کۆمەڵایەتین (فۆکۆ)، بەڵام لە ھەمان کاتدا بەرپرسیارین لەوەی چۆن مانا بەو بوونە دەبەخشین (کامۆ) .

ئەم تێڕوانینەی من ڕێک ئەو شوێنەیە کە تێیدا فەلسەفەی واقیعی و ھۆشیاریی مرۆڤ یەکدەگرنەوە. من لە ڕاستیدا پردێکم لە نێوان فۆکۆ و کامۆدا دروست کردووە کە باشترین ڕێگایە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ جیھانی ھاوچەرخدا.
ئەم بۆچوونەم لە چەند خاڵێکی سەرەکیدا کورت دەبێتەوە کە پێی دەوترێت "ھۆشیاریی بەکاربەر یان یاخیبوونی ژیرانە":
* نابینایی فیکری ڕەت دەکەمەوە (لایەنی فۆکۆ): من چاوم داناخەم لە ئاست ئەو ڕاستییەی کە سیستمەکە (میدیا، کلتور، تەکنەلۆژیا، ئابووری) دەیەوێت کۆنترۆڵت بکات و بمکاتە قاڵبێکەوە. درکپێکردنی ئەمە خۆی لە خۆیدا نیوەی ڕێگای ڕزگاربوونە .
* ناکەومە ناو داوی بێھیوایی (لایەنی کامۆ): زۆرکەس کاتێک ھێزی سیستمەکە دەبینن، تووشی خەمۆکی و گۆشەگیری دەبن. بەڵام من ھەڵبژاردنی "ژیانکردن بە جوانی و بە باشی" دەکەم . ئەمە ڕێک مانیفێستی یاخیبوونی کامۆیە: جیھان ھەرچەندە سەخت و کۆنترۆڵکراو بێت، من ھێشتا مافی خۆم لە دڵخۆشی و جوانی زەوت دەکەم.
مرۆڤێک کە بەمشێوە ژیرانە بیر دەکاتەوە، لە ناو سیستمەکەدا دەژی بەڵام نابێتە سیمیلەری سیستمەکە.  چێژ لە ساتەکانی ژیان  ، لە پەیوەندییە مرۆییەکان، و لە جوانییەکانی سروشت دەبینێ، لە کاتێکدا کاتێکیش واقیعەکە دەبینێ دەزانێ کەی و چۆن سنوورێک بۆ دەستێوەردانی دەرەکی دابنێت .