سیاسەتی شێخەڵلا.. خۆی نووکتەیە!

غازی حەسەن
  2025-08-18   

نووکتەکەی کابرای کۆیێ بەکردەوە بەهێزە. ئەم پیاوە ڕاشکاوانە گوتیەتی: "خوایە لەمن تێک نەدەی، هەژار قەیدی ناکات ئەو لەگەڵ تێکچوون ڕاهاتووە". قسەکردن و لێکدانەوەی دیاردە باوە بەرفراوانەکانی نێو سیاسەت لە کوردستاندا، بێ بنە و دیماهی نایەت. پەیامی ئەم گوتاری ئەم نووکتەیە بریتییە لە: یەکەم قسەکەر کەسێکی نەناسراوی شاری کۆیێیە، ئامانجی سەلامەت بوونی خۆیەتی. دووەم: هەژار ئاساییە کارەسات و ناخۆشیان بەسەر بێت، چوونکە ئەوان ڕاهاتوون و ژیانیان هەمیشە ناخۆشی و کارەساتە.

سیاسەت زانستە، حیکمەتە و سەرچاوەیەکی بەهێزە بۆ ئیدارەی دەوڵەت و بەڕێوەبردنی ململانێ و داڕشتنەوەی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و دیارکردنی پەیوەندی نێوان تاک و دەوڵەت، تاک و تاک و دەوڵەت و کۆمەڵگە، نەک هەر کەسە و بە ئارەزویی خۆی بداتە بەرێ و بەربەیار لێخوڕێ و گوێ بە پەیوەندییە باوەکانی دەوروبەر نەدات و لەهەمان کاتیشدا لەهەندێک کۆمەڵگە بۆتە سەرچاوەیەکی بەهێز بۆ نووکتە و لەخرتۆڵەوەردان و سووکایەتی و بەسووکی سەیرکردنی زۆر بواری جیاواز. سیاسەتی ڕاگەیاندنی کوردی، جۆرە سیاسەتێکە، پاشەلی بەدیارەوەیە، تەنیا خودی ئەو کارەکتەرانە پێی نازانن و هەستی پێ ناکەن، کە ئەنجامی دەدەن، تەنیا لای هەندێک لە حزبە سیاسییەکان و ئەو کەسانەی سیاسەتیش دەکەن، بازرگانی و لێدە و بڕۆیە. من لای خۆم ئەم جۆرە کارەکتەرانەم وەکوو کاسبکارێکی نێو شێخەڵڵا دێتە بەرچاو، کتومت لەدۆخێکن یاسا و ڕێسا بۆ هەموو کەس و دەوڵەت و وڵاتەکانیش دادەنێن، بەڵام خۆیان ئازادن چی دەکەن و دەبەن و لرف دەکەن.

 بێگومان کاسبکارەکەی شێخەڵڵا بەپێی ژینگە و پەیوەندیی و پێکهاتەی بازاڕەکە ڕەفتارێکی ئاسایی و سروشتی دەکات، چونکە کەتواری ئەم بازاڕە ئیوهایە، بەڵام بۆ سیاسیی و گروپە ناڕازییەکان و حزبەکانیش کارێکی نەگونجاوی تەزودار بە ئاژاوە و گوێ مەدێ و پووکاندنەوەی بەهاکانە.

لەم بازاڕەدا هەر کەس بە کەیفی خۆی کەلوپەل و شت هەڵدەبژێرێت و دەکڕێت، دەفرۆشێت و بەکار دەهێنێت. هەشە سوێند بەگۆڕی هەموو شتێکی ڕزیو دەخوات، کە کەلوپەلەکی باشە و نابێت کڕیار دەستی بۆ ببات و خۆی تێی دەکات، هەشە کڕیاری سەرپشک کردووە، بە کەیفی خۆی بژار بکات. هەشە ڕێگەی داخستووە و خۆی حاکمە، هەیە خۆی نرخ لەسەر شتەکان دادەنێت، هەیە پێچەوانە وەستاوە و کەسیش نابێت گلەیی لێ بکات، هەشە بەشێوەیەک هاوار هاواریەتی گوێ کڕیار کاس دەکات. هەشە خۆی وزەی نەماوە ئامێرێکی دەنگی داناوە، دەڵێ و دەڵێ و دەڵێ...! لەم بازاڕەدا هیچ یاسایەکی بنەڕەتی و جێگیر نییە، تەنیا یاساییەک باڵادەستە و ڕەوایەتی پێدراوە، ئەویش ئەگەر کەلوپەلەکانت هەرزان فرۆشیش بکەیت، بیڕوێنە و مەرجە تاکوو خۆرئاوابوون هەموو شتەکانت فرۆشتبێت، چوونکە زیان ناکەیت، خاپەرۆک و بنە و پاشماوەکانیش هەندێک کەس ناچارن دەیکڕن، ئێرە شێخەڵڵاییە، شێخەڵڵا داهێنەری شکاندنی سنوور و نەریت و بەها باوەکان.

نووکتەیە، نابێت هیچ شتێک بمێنێتەوە، هەندێک لایەن و گرووپی سیاسیش بەهەمان مەزاج و شێواز و فۆرم سیاسەت دەکەن، نابێت هیچ شتێک لە مێشک و عەقڵ و وشەدانیان بمێنێتە، هەرچی هەیانە بەتووڕەیی و هاوار و  قیژەقیک دەیبێژن و نایپێون. سیاسەت بە بازرگانی دەزانن، هەشیانە گێژکردنی هاووڵاتی بە ئەرک و پێشەی سیاسی خۆیان دەزانن، هەشیانە ڕەوایەتی و مافی داوەتە خۆی هەموو شتێک بکات و ببێژێت، بێ ئەوەی هیچ یاساییەک سنوورداری بکات و بە تی چاوکێک سەیرکردنی خۆشی  بە دەرچوون لە ئازادی و پیشێلکاری وەسف دەکات. لای ئەو کوشتن و سووکایەتی و هەڵتەکاندنی بەرانبەرەکی ڕەوایە، بەڵام نابێت بەخۆی بگوترێت لە پشتی دوو چاوت برۆیە. لەبەرەکەی دیکەش ڕاوێژنەهێلەکان ئەرکیان ڕازیکردنی سەرووی خۆیانە.

ئەمە نووکتەیە و زیاتریش، ئەوەی لەنێو بەناو سیاسییەکانی کوردستان، لەدەزگاکانی ڕاگەیاندن ڕوو دەدات، ئەم نووکتەیەی بیرهێنامەوە. ئۆباڵ لەملی ئەوانەی نووکتەکەیان دروستکردووە و نووکتەکە بەم شێوەیە دەگێڕنەوە: گۆیە لە کۆبوونەیەکی دکتۆرەکاندا، دکتۆرێکی بەریتانی گوتی: ئێمە زۆر زیرەکین ، کار گەیشتە ئەوەی دڵێکمان بۆ نەخۆشێک چاندەوە، ئێستا باشە و هیچ کێشەی نییە. دکتۆرێکی ئەلمانیش گوتی: ئەی بۆ باسی ئێمە ناکەن توانیومانە بڕبڕەی پشتی پیاوێك بەتەواوەتی بگۆڕین و ئێستا بەپێی خۆی دەڕوات. پزیشکە ڕوسییەکەش گوتی: هەی دەبەرتان مرم، ئەی بۆ باسی ئێمە ناکەن، نەخۆشێک پێویستی بە گۆڕین و چاندنی عەقڵ و مێشک بوو، بۆمان کرد و هەنووکە نەخۆشەکە بەپێی خۆی دەڕوات و کاریشی دۆزیوەتەوە.

دکتۆرە ئەمەریییەکەش گوتی، ئەنگۆ تۆزی ئێمەش ناشکێنن و ئەوەی ئێمە کردوومانە لەهەمووتان گرنگترە، ئەوانیش گوتیان چۆن: ئێمە زیرەکترین کەسین، چارەسەری پیاوێکمان کرد، کە ببڕەی پشتی و مێشک و دڵیشی نەبوو، کەچی هەنووکە سەرۆکمانە".

https://www.quora.com/Whats-the-best-Donald-Trump-joke-you-have-heard

 سیاسەت ئەگەر کرا بە ڕێباز و فۆرم وەکو شێخەڵلا بێت، بێگومان وەکوو ئەم نووکتەی لێدێت. سیاسییەکان دەتوانن دڵ و بڕبڕەی پشت و مێشکیش بچێنن، لەکاتێکدا ئەم سیاسەتەی لەڕاگەیاندنی کوردی و لای هەندێک بەناو سیاسی و گروپی دروستکراوی هەڵتۆقیو هەیە، ڕێک ئیوهایە. لە کتوپڕێک و لەناکاو سەرکردەی سیاسی و کەسێک دەکەنە بەرپرسی خۆیان، کە لەبنەڕەتدا کەسێکی سیاسی نییە. ژینگەیەکی خراپی هەیە، قۆشمەچییە و خۆی وەکو کەسێکی لوەشاوە وەسف دەکات و هەڕەشە دەبارێنێ، ئەمە نووکتەکردنە بە هاووڵاتی و فریودانی خەڵک. بێژەرێک لەپڕ دەکەنە ئەستێرە، شاشەکان دەکەن درۆخانە و بازرگانێک دەکەنە سیاسی و بێکارێک دەبێتە ئەندام پەرلەمان و نەخوێندەوارێک دەبێتە ڕاوێژکار و دزێک دەکرێتە یاساناس و خۆفرۆشسێک دەبێتە نوێنەر و ئافرەتێکی جوان دەبێتە دەمڕاست و ... تاد. وەکوو نووکتەکە "بڕبڕە و مێشک و دڵ بۆ کەسێک دەچێنن و دواتریش دەیکەنە بەرپرس"، ئەمە کاکلی گوتاری نووکتە سیاسیی و میدیاییەکەی نێو شێخەڵڵایە ئاسایە.   

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
كۆمه‌ڵێك په‌رله‌مانتاری عێراقی: زیادكرنی پشكی هه‌رێم به‌بێ راده‌ستكردنی سه‌رجه‌م داهاته‌كان ره‌تده‌كه‌ینه‌وه‌
لە سلێمانییەوە؛ ئیلهام ئەحمەد نەخشەڕێگە و مەرجەکانی ڕۆژاڤای بۆ تێکەڵبوونەوە لەگەڵ دیمەشق ئاشکرا کرد
بەغدا و یەبەشە ڕێککەوتن؛ زیاتر لە ٤ هەزار شەڕڤان دەخرێنە سەر دامەزراوە ئەمنییەکانی عێراق
وەزیری بەرگریی ئیسرائیل دەنگۆی هێرشکردنە سەر ئێران پێش هەڵبژاردنەکان ڕەتدەکاتەوە
سکاڵاکەی عەلی حەمەساڵح لەبارەی هەڵوەشاندنەوەی خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستان ڕەتکرایەوە
راگه‌یه‌ندراوی كۆبونه‌وه‌ی نێوان ئێران و توركیاو پاكستان و سعودیه‌
لە کاتی گەڕانەوەیان بۆ زێدی خۆیان؛ ژمارەیەک لە ئاوارەکانی گرێ سپی و سەرێکانی رووبەڕووی هێرش دەبنەوە
"زیاتر له‌ 100 خێزانی كوردی گه‌مارۆدراو له‌ناو باڵه‌خانه‌ی ئیداره‌ی گرێ سپی گوازرانه‌وه‌ بۆ شوێنێكی پارێزراو"
لووتکەی ئەمنیی تاران؛ بەرپرسانی باڵای سعودیە، پاکستان و تورکیا لەگەڵ سەرکردایەتیی ئێران کۆدەبنەوە
"به‌رهه‌می نه‌وتی هه‌رێم ده‌كرێت له‌ 2027 بگاته‌ 350 هه‌زار به‌رمیلی رۆژانه‌"
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×