ئایا کارێکی عاقڵانەیە، کورد قوربانی بۆ ئازادی ئەوانی دیکە بدات!

غازی حەسەن
  2026-01-20   

ڕووداوەکانی هەنووکەی سوریا، خۆپیشاندانەکانی ئێران و  قوربانییەکانی شۆڕشی کوردستانی باشور و برایەتی گەلانی هەنووکەی پەکەکە و ئۆجەلان، نیشانە و هێمایەکی مێژووین، کە کود میللەتێکی دڵسۆز و میواندۆست و ڕێزگری بێگانە و چاوتێر و ئازادیە بەجۆرێک، دوژمنەکانی هەزار حیسابی بۆ بکەن، بەڵام ئەو لەپێناو ئازادی ئەوانی دیکە قوربانییەکی زۆر دەدات و ئەوانی دیکەش سەما بەبۆنەی مەرگ و لەناوچوون و قڕکردنی کورد دەکەن.

 دەمێکە بیر لە گوتەکەی لینین دەکەمەوە "هەر نەتەوەیەک نەتەوەیەکی دیکە بچەوسێنێتەوە ئازاد نییە".  نەتەوە چەوسینەرەکان و تیرۆریستەکانی وەکو ئەحمەەد شەرع لە نەتەوە یەکگرتووەکان پێشوایز لێ دەکرێن و نەتەوە ئازادەکانیش قڕ دەکرێن. لە کوردستان نەتەوەی سەردەست لەهەموو قۆناغە مێژووییە جیاکان لە دژی کورد و چەوساندنەوەی کورد هاوستراتیژن. کوردیش خۆشباوەڕانە لەپێناو ئازادی ئەم نەتەوانە دەیان ساڵە قوربانی دەدات و لە دیماهیشدا سفر هیچ بەدەست جارێکی دیکە لەپێناو هەرەسپێهێنانی هەرەس دەست پێ دەکاتەوە . کورد لەلایەن سوپای ئەم وڵاتانە زیندەبەچاڵ و ئەنفال و کۆمەڵکوژ دەکرێت و سوکایەتی بە کەرامەت و بوونی تاکی مەدەنی کورد دەکرێت، کوردیش بۆ ئەوەی بێژێت ئێمە نەتەوەیەکی باڵای شارستانی و مرۆڤترین لە داگیرکەری هۆڤی و تیرۆریست و بکوژە تاوانبارەکان، هەموو گاڤێک کە یەکێکمان دیل و زیندانی کردبێت، بەپێوەیر باڵای مرۆڤانە خزمەتمان کردوون. تاکی کورد شانزی بەمرۆڤبوونی خۆی دەکات و دوژمنەکانیشی شانازیی بە هۆڤاتی و کوشتوبڕ و قڕکردن دەکەن.

نامەوێت بەپێشەکی بێزارکەر بڕوا بە خوێنەر بهێنم، ئەم گوتارەی کورد هەڵەیە و وێرنکەرە، کە کورد لەپێناو بەدیهێنانی ئازادی بۆ خۆی و ئەوانی دیکە بەردەوام قوربانی دەدات و گلەیشی لە  بێ ئەخلاقی ئەونای دیکە دەکات و بەردەوامیش دەبێت لەسەر هەمان ڕەفتار و ڕەوشت. لەسەردەمی مادەکانەوە تاکو کۆتایی پێهێنانی ئیمپتراتۆرە مەزنەکانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و دەوڵەتە مەزنە مۆدێرنەکان، کورد هەمیشە لەپێناو بەدیهێنانی ئازادی بۆ ئەوانی دیکە قوربانی داوە. لینینی سەرکردەی بەلشەفی لە ڕوسیا ئاماژە بە تێکشکاندنە گەورەکەی ئاشوورییەکان لەسەردەستی مادەکان دەکات و ئەمە بە خزمەتێکی گەورەی مرۆڤایەتی دەزانێت.  لینین کوردی وەکو نەتەوەیەکی خودان ماف نەخستە نێو فۆرمی مرۆڤبوونەوە و تاکو ئێستاش بە جنۆکە و بەراز و شاخاوی و دڕندە وەسفی ئەم نەتەوە دێرینە دەکرێت.

کورد لە عێراق لەپێناو  ئازادی عەرەب و تورکمان و کلدانی و سریانی وئاشوری و پێکهاتە ئاینییەکان  دژی حکوومەتەکانی عێراق جەنگا، تێکۆشانێکی ڕەوا، هەنووکەش کورد بە ڕاستی و وەکو بنەمای دەوڵەتی هاوچەرخ داکۆکی لە ئازادی مەدەنی و شارستانی هەمووان دەکات. کەچی داعش و حەشد و مەشد دەیانەوێت کورد لە پشتەملەوە سەربڕن. ئەوانەی هەنووکە حاکمی عێراقن، ئەەگر وێرابن لەدەست سوپای عێراق ڕابکەن، ژیانیان لەسایەی پێشمەرگە پارێزراوبوو. هەنووکە ئەوان دژی پێشمەرگەن.

لە تورکیا و سوریا و ئێرانیش تەنیا کوردە بەکردەوە لەپێناو ئازادی خەبات دەکات و قوربانییەکی یەکجار زۆری داوە، کەچی عەرەب و تورک و  فارس، کە هێشتا لە حووکم نین و لە ئاوارەیی دەژین، یەکەم گوتاریان دژ بەمافەکانی کوردە، یان شەڕ بۆ بچووکردنەوە و  کوشتن و دەرپەڕاندنی کورد دەکەن.

من بڕوام وایە کورد دەبێت پێش قوربانی دان بۆ ئازادی، خەبات بۆ ڕزگاری بکات، کە ڕزگار بوو ئازادی نەتەوە و پێکهاتەکانی کوردستان لە فۆرم و شێوەیەکی جیاواز دێتە پێشەوە و ئەو کاتە ئەرکی کورد لەڕووی سیاسی و فکری و ئەخلاقی و کۆمەڵایەتی و  ئابووری لەبارەی ئازادی دەچێتە قۆناغێکی مێژوویی و دەکرێت کورد ئەو کات شانازی بە بیناکردن و دروستکردنی سیستەمێ ئازادانە تایبەت بە خۆی بەهەموو مانا و ڕەهەندێکییەوە بکات.

کورد دەمێکە داوای ڕووخاندنی حکوومەتی ناوەندی دەکات و بە دەیان ساڵ لەپێناوی ئازادی بۆ گەلانی ئێران و عێراق  و تورکیا و سوریا ڕووبارێک خوێنی داوە. پێش بەدیهێنانی ئازادی و گۆڕانکاری لە حکوومەت و دەسەڵاتە دیکتاتۆر و فاشیستەکانی ناوەند، ئەوانەی خۆیان بەنوێنەری نەتەوەی سەردەست دەزانن، پتر لە دەسەڵاتدارە دیکتاتۆر فاشییەکان دژی کورد لێدوان دەدەن، نەک بەقسە بەڵکو بە گوتار و کردار و بەکارهێنانی هێز و سوپا تا ئاستی قڕکردن کورد دەکوژن. نموونەی سوریای دوای ئەسەد و ئەوەی لەم ڕؤژانە ڕوودەدات باشترین نموونەیە.

پەیەدە و هەسەدە خەریکە ناسنامەی کوردی لەپێناو ڕازیکردنی گروپە عەرەبییە ڕاڕاکان لەخۆیان داماڵن، کەچی لەیەکەم هەنگاو لە هەسەدە جیادەبنەوە و ئاهەنەگ بۆ سەرکەوتنی سوپای عەرەبی خودان میلیشای تیرۆریستی سوریا دەگێڕن.  

بۆیە ئازایەتی و قارەمانی نییە کورد بۆ ئازادی نەتەوەکانی دیکە قوربانی بدات و ئەوانیش لەجیاتی برایەتی و یەکسانی و هاوبەشی ڕاستەقینە بەناوی جیاجیا کورد کوژی دەست پێ بکەن. من گلەیی لە دۆخی کوردی دەکەم، نەک دوژمنەکانی کورد.

لای من گرنگتر و کاریگەرترە کورد لەنێوەخۆی ئازاد بێت، نەک خۆی بۆ ئازادی ئەوانی دیکەی دەرەوەی خۆی بەکوشت بدات و لەنێوەخۆشی یەکتر بکوژێت و یەکتر بسڕنەوە و گوتاری تووندوتیژ دژ بە یەکتر بەکاربهێنن و یەکتر قبووڵ نەکەن، پێویستە پەرە بەسیستەمی ئازادانەی کۆمەڵایەتی و ئابووری و سیاسی و ئایینی و کەلتووری لە نێوەخۆی بدات، حزبەکان بەیەکەوە و بەگیانی ڕێزگرتن و پاراستنی مافی یەکتر دەسەڵاتی بەڕێوەببەن، یان ڕێز لەهەڵبژاردن و ململانێی سیاسی بگرن. ئازادی گوتن و ڕادەبڕین و ڕۆژنامەگەری و کۆبوونەوە بەپابەندبوون بە نەبەزاندنی سنووری یەکتر بەکردەوە پیادە بکرێت.  پێویستە حزبە کوردییەکان عەقڵیەتی کوێخایی واز لێبێنن.

دۆخی ئێستای ئێران بەنموونە دەهێنمەوە کوڕی شا و هەندێک گروپی دیکە هێشتا بە هەزارەها کیلۆمەتر لە وڵات دوورن، لەدژی کورد داوای یەکپارچەیی و سەروەری ئێران دەکەن. لە سوریا شەرع، کە هێشتا جێی قوونی خۆی گەرم نەکردووە و هیچ شەرعیەتێکی دەستووری و یاسایی نییە، شەرعیەت بە کوشتنی کورد دەدات. لە عێراق دوای سەپاندنی سیستەمی فیدرالیزم لە دەستوور، هێشتا ناتوانن بێ سزادان و هێرش دژی هەرێمی کوردستان سیاسەت بکەن. لە تورکیا ئۆجەلان پەکەکەی هەڵوەشاندەوە و بڕیاری خۆچەکردنی دا و وازی لە بیری نەتەوەیی هێنا، کەچی هێشتا حکوومەتی تورکیا ناتوانێت بەرانبەر کورد ئازاد بێت.      

بۆیە باشترە کورد فەلسەفەی ئازادی لەنێوەخۆی پەرەپێ بدات و چی دیکە بەدوای وەهمی ئازادبوونی ئەوانی دیکە نەکەوێت. بەلای منەوە نە ڕووخاندنی دەسەڵاتی ناوەند ئەرکی کوردە، نە خەبات لەپێناو ئازادی ئەوانی دیکە ستراتیژی کوردە، بەڵکو ڕزگاری و خۆئازادبوون و پەرەپێدانی گیانی تەبایی و کاری هاوبەش و یەکگوتاری و بەیەکەوە گونجاونی نێوەخۆیی ئەرکی کوردە بەهەموو ئاراستە و فکر و ئایدیۆلۆژیا و جیاوازییەکەوە.  

فاشیزمی نوێی ئیسلامی سیاسی، تیرۆریستە مۆدێل نوێیە کۆیلەکراوەکانی سیستەمی نوێی جیهانی و حکوومەت بەرکێگیراو و گەندەڵ و دەسەڵاتە گەمەپێکراوەکان، ناتوانن یەکسانی و دادپەروەریی و دیموکراسی لەنێوان پێکهاتەکان دابین بکەن، ئەمەش لەکردەوەدا هەمیشە خەونی کوردی کە بریتییە لە "ئازادی و مافی مرۆڤ و وەکویەکی"یە لەگۆڕ دەنێت و کورد دەهێنێتەوە سەر سفر و بەناچاری بەدروشمی بشمان کوژن و قڕیشمان بکەن "ئێمە لەبەرخوەدان ناوەستین" جارێکی دیکەش لە خاڵی سەرەتایی دەست پێ بکاتەوە.

کورد نابێت یەک دۆست و یەک  هاوپەیمانی هەبێت. کورد نابێت یەک ئازادی و یەک ڕێگای بۆ گەیشتنە ڕزگاری هەبێت. کورد لەوەتای هەیە دەجەنگێت. کورد لەوەتەی هەیە دژی خۆیەتی و خزمەتکاری ئەوانی دیکەیە، کورد لەوەتەی هەیە نایەویط یەک بڕیار و ناوەندی بڕیایر هەبێت، شانازی بە خۆڕووتاندنەوە دەکات.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
كۆمه‌ڵێك په‌رله‌مانتاری عێراقی: زیادكرنی پشكی هه‌رێم به‌بێ راده‌ستكردنی سه‌رجه‌م داهاته‌كان ره‌تده‌كه‌ینه‌وه‌
لە سلێمانییەوە؛ ئیلهام ئەحمەد نەخشەڕێگە و مەرجەکانی ڕۆژاڤای بۆ تێکەڵبوونەوە لەگەڵ دیمەشق ئاشکرا کرد
بەغدا و یەبەشە ڕێککەوتن؛ زیاتر لە ٤ هەزار شەڕڤان دەخرێنە سەر دامەزراوە ئەمنییەکانی عێراق
وەزیری بەرگریی ئیسرائیل دەنگۆی هێرشکردنە سەر ئێران پێش هەڵبژاردنەکان ڕەتدەکاتەوە
سکاڵاکەی عەلی حەمەساڵح لەبارەی هەڵوەشاندنەوەی خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستان ڕەتکرایەوە
راگه‌یه‌ندراوی كۆبونه‌وه‌ی نێوان ئێران و توركیاو پاكستان و سعودیه‌
لە کاتی گەڕانەوەیان بۆ زێدی خۆیان؛ ژمارەیەک لە ئاوارەکانی گرێ سپی و سەرێکانی رووبەڕووی هێرش دەبنەوە
"زیاتر له‌ 100 خێزانی كوردی گه‌مارۆدراو له‌ناو باڵه‌خانه‌ی ئیداره‌ی گرێ سپی گوازرانه‌وه‌ بۆ شوێنێكی پارێزراو"
لووتکەی ئەمنیی تاران؛ بەرپرسانی باڵای سعودیە، پاکستان و تورکیا لەگەڵ سەرکردایەتیی ئێران کۆدەبنەوە
"به‌رهه‌می نه‌وتی هه‌رێم ده‌كرێت له‌ 2027 بگاته‌ 350 هه‌زار به‌رمیلی رۆژانه‌"
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×