زۆربەمان دەزانین کە لە ھەریمی کوردستان دەیان زانکۆ و پەیمانگای حکومی و ئەھلی ھەن کە ساڵانە ھەزاران خوێنکار دەردەچن ، ڕاستە خوێندن و تەعلیم بەردی بناغەی ھەر پێشکەوتنێکە و بنچینەی پێکھێنانی ھزری مرۆڤە ، بەڵام لە ھەرێمی کوردستان پەو شێوەیە نیە ، چونکە ھەرێمی کوردستان نە بازاڕێکی کاری وای ھەیە کە ئەو ھەموو دەرچوانە لەخۆبگرێت و نە دەرچووەکانیش وا بەتوانا و لێھاتوون کە بتوانن بەچەکی زانست ھەلی کار دابین بکەن و جێی خۆیان بکەنەوە و ھەروەھا ئەمە ڕەنگدانەوەی ڕاستەقینەی ئەو ھەموو ژمارەیە نیە لە خزمەتکردنی کۆمەڵگا و گۆڕانێک بەرەو باشتر بکەن ، خوێندن و فێربوون لەکن ئێمە بۆتە کاری بازرگانی و وەک کاڵایەکە دەفرۆشێ و دەکڕدرێت بەتایبەتی زانکۆکانی ئەھلی و بە پاڵنەری ھێنانەدی قازانج سەیردەکریت ، بێئەوەی ئاوڕ لە ئایندەی نەوەکان و سروشتی پەیوەندیە کۆمەڵایەتی و مرۆییەکەی نێوانیان بدرێتەوە ، گەورەترین کێشەی زۆرینەی وەبەرھێن و دەوڵەمەندەکانی ھەرێمی کوردستان ئەوەیە کە تەنھاوتەنھا بیر لە قازانج دەکەنەوە شوقە لەسەر شوقە دروست دەکەن چونکە بازاڕی خانوبەرە قازانجی لە ھەموو کەرتەکان زیاترە و جێی سەرسوڕمانە کە زۆربەئ شوقەکانیش چۆلن ، نازانم لەبەرچی ناچن کارگەیەکی مۆدێرن کە ببێتە مایەی گەشەی ئابووری یان زانکۆیەکی کوالێتی بەرزی فێربوون و تۆکمە و مەرجدار بکەنەوە کە ستراتیژیەتی تەعلیمی ھەبێت و پێشەنگ بەرھەم بھێنێت ، کەچی بۆ ئەزموونی خوێندنی زانکۆش ھەر بایەخ بە بینا و باڵەخانە و ڕواڵەتی دەرەوە لە ھۆڵی خوێندن و ئاھەنگی دەرچوان بەبێ دەسکەوتی ڕاستەقینە لەسەر ئاستی بەرھەمەکانی خودی پڕۆسەی تەعلیمیی دەدەن ، جارێ لەو سەدان بڕوانامەی ماجستەر و دکتۆرا بە پلەی « ئیمتیاز » گەڕی کە ھەندێکیان ھەرگیز بەمێشکدا نەدەھات ببێتە خاوەن « د » ئەو ھەموو دالە-ی لێرە ھەیە لە ژاپۆن و ھەندێک وڵاتی ئەوروپاش نیە ، مامۆستای لاواز قوتابی لاوازتر بۆ بازاڕی کار بەرھەم دێنێت ، بەڕاستی لە وڵاتێکداین پڕی بڕوانامەی جۆراوجۆرە و بەدەگمەن بڕوانامەیەکی ڕاستەقینە دەبینیت ، ئێستا بازاڕی ڕەشی تەعلیم ھەیە و چ بڕوانامەکەت بوێت بەدەستیدەھێنیت ، زانکۆکان بە باڵەخانە و بیناکانەوە لە دەرەوە و ناوەوەی شارەکان لە فراوانبووندان و ، لەکاتێکدا خودی ستافی زانکۆ پاشەکشەی کردووە و دابەزیوە ، بازاڕی « نەخاسە »لە زانکۆکاندا ھەیە ، ئەگەر لە ستافی ھەندێک لەو زانکۆیانە ووردبیتەوە ، ئەوجا بە ھەردوو چاوەکانت قەبارەی تراژیدیاکە بە تەوزیفکردنی کەسانی بێتوانا و بێئاستی فێربوون و زانست دەبینیت و ئەوانەی کە مێژووێکی ڕاستەقینەی پیشەییان نیە بۆئەوەی بۆشاییەکە پڕبکەنەوە ، بەڕاستی ستاندارێتی و پێوەر بوونی نیە بەڵکو تەنھا بازرگانی و بازرگانی !!
بازرگانیی خوێندن و تەعلیم ، زانست و فێربوونی لێتێکداوین و ، لەچوارچێوەی گەڕان بەدوای سەرچاوەدا ھەموو شتێک پێشێل دەکرێت ، جیھانێکە وەکو جیھانی مافیا و کارتێلاتە ، ھیچ زەبت و ڕەبتێک نیە و ، ھەربۆیە ملیۆنا دۆلار لە تێکەڵاویەکی ئاڵۆز و بەرژەوەندیە چەسپاوەکاندا لەسەریەک کەڵەکە دەبن و ، لەکۆتایدا بەدەستی بەتاڵ نە زانست و نە فێرخوازانی زانست دەبینیت تەنھا ئەوانە نەبێت کە خودا رەحمیان پێ دەبەخشێت یان ئەوانەی قەدەر پاڵیان پێوەدەنێت دوور لە جیھانەکانی مافیا !
زانکۆ و قوتابخانەکان کارگەن بۆ بەرھەمھێنانی ھاوڵاتی لێھاتوو و کێبڕکێکار ئەوانەن کە نرخی نیشتیمان بەرزدەکەنەوە ، ئەگەر کارگەکە بەھەمان ڕێگا وەک ئەوەی ئێستای ئێمە کاربکات ، ئەوە ساڵ دوای ساڵ و نەوە دوای نەوە ھەمان زەرەر دەدورینەوە ، مادەکانی خامی ئێمە گەنج و منداڵەکانن ئەوانە باشترین جۆرن ، بەڵام دێنە ناو سیستەمێکی فێربوونی سەقەت کە پێشھات و گۆڕانکاریەکان پشگوێ دەخات ، بۆیە زۆر پێویستە سەرلەنوێ دامەزراوە تەعلیمیەکان ھەر لە پێش قوتابخانەوە تاکو زانکۆ دابڕێژرێتەوە بۆ ئامادەکردنێکی شیاوی قووتابی کە کارامەیی بیرکردنەوەی ڕەخنەیی پتەو بکات و بتوانێت تەنگوچەلەمەکانی بە ڕێگایەکی داھێنەرانە چارەسەر بکات و گەشە بە نیشتیمانەکەی بدات .