جەنگ کارەساتێکی گەورەیە ، ھەندێک کەس ناویان ناوە دۆڕان ، ھەندێک کەسی تر ناویان لێناوە سەرکەوتن .
                   سارتەر

بیرمەندان پێشبینی ئەوەیانکردووە ، کە یەکێک لە گرنگترین ئەو ھۆکارانەی کە دبنە مایەی ھەڵگیرسانی جەنگ و گرژی نێوان وڵاتان ، بریتیە لەو کێبڕکێیەی کە لەنێوان ھێزی باڵاوزاڵ و ، نێوان ئەوەی ھەڵدەکشێت و ئاواتەخوازە ، ھۆمیرۆسی شاعێری مەزنی یۆنان «٢٧٠٠» ساڵ لەمەوبەر دوو داستانی مەزنی نووسی بەناوی « ئیلیازە » و « ئۆدیسە » لە ئیلیازەدا باسی جەنگی تڕوادە « ترۆی » دەکات ، کە کراوەتە فیلم کە دەرھێنەری ئەڵمانی ( ولفگانگ بیترسن ) دەریھێناو و ، ئەستێرەت جیھانی « براد بێت » ڕۆلی « ئەخیل »ی پاڵەوانی جەنگاوەرە ئەفسانەییەکەی گێڕا ، لە تڕوادەدا فاشیزمی ئەسپارتە کە ھێزی سەربازی زاڵ بوون ، ترسیان لە ھەڵکشانی ئەسینای پڕ تموح و چەکدار بە حیکمە و فەلسەفە و کلتوور ھەبوو و ، «١٠» ساڵ خەریکی شەڕ بوون لە گەڵ ئەسینا و شاری تروادە ، بەڵام ھیچیان پێنەکرا و ، دواجار بەھۆی فێڵی بەدیاری ناردنی ئەسپێکی گەورەی لەدار دروستکراو کە ناوی پڕ سەرباز بوو ، توانیان بەھۆی ئەوەی کە تڕوادیەکان لە خۆشی کۆتایی ھاتنی جەنگ و سەرکەوتن دەستیان بە خواردەنەوەی مەیکرد و سەخۆش و بێئاگا بوون و ، بەمە  سەربازەکانی ناو ئەسپەکە ھاتنە دەروەوە و دەرگای قەڵای تروادەیان کردەوە و ئەسپارتەکان ھاتنە ناوی و ئەسینا-یان تەفروتونا کرد ، جا ئەو کەسەی کە خاوەن ئەو فێڵە گەورەیە لە جیھانی جەنگدا « ئۆدیسیۆس »ی پادشای « ئیپاکا »ئەسپارتی بوو کە بیرۆکەی ئەسپە دارەکەی دانابوو ، ئۆدیسیۆس کە تڕوادە دەڕوخێنن ، دە ساڵ لە نیشتیمانەکەی دادەبڕێت و تووشی دەیان دڕندە و پاڵەوانی ئەفسانەیی و ئیغرای پەری جوان و شوخ و شەنگ و پیلانگێڕی دەبێت و خۆی ڕادەگرێت و ھەر خەون بە گەڕانەوەی نیشتیمان دەبینێت ، لە نیشتیمانەکەشی دەیان کەس دێنە داخوازی ژنەکەی شوایان پێناکات و ھەر لەچاوەڕوانی  پادشا ئۆدیسۆس-ی مێردی دادەبێت…ئا لەوکاتەی ئێستا  کە ناوچەکە و ھەندێک شوێنی جیھان لەناو شەڕ و جەنگ و برسێتی و نەبوونی بۆتەوە ، دەرھێنەری عەبقەری بەریتانی « کریستۆفەر نولان » فیلمی « ئۆدیسۆس »ی دەرھێنا کە ئێستا مشتومڕ و ھەرایەکی گەورەی لە وڵاتانی خۆرئاوا ناوەتەوە  ،  نولان خاوەن فیلمی « ئۆپینھایمەر » خاوەن بۆمبی ئەتۆمی و چەندان فیلمی ترە ، لەڕاستیدا فیلمی ئۆدیسۆس لە ڕێگای کوڕەکەمەوە بینیم کە تەرجەمەی ئینگلیزیەکەی بۆ دەکردم و ، لەگەڵ ئەوەشدا دەیان ڕاپۆرت و ووتارم لەسەر خوێندۆتەوە ، لەو فیلمەدا ئۆدیسۆس-ی براوەی جەنگ  دوای بەدەستھێنانی سەرکەوتن لە جەنگی تڕوادەی ئەفسانەیی ، ھەست بە تامی سەرکەوتن ناکات ، ھەمیشە دەنگی قوربانیەکان ڕاوەدوی دەنێت ، دەنگی ژن و پیر ، یان دەنگی ئەو جەنگاوەرە ئازایانەی کە لە گۆڕەپانی جەنگدا کەوتن ، ئۆدیسۆس کە کەسێکی زۆر زیرەک بوو ، لەو فیلمەدا چەند پەیامێک پێشکەش دەکات کە دیارترینیان ئەوەیە : جەنگ لەعنەتێکە بەدوای خاوەنەکەیەوەیە  و کەس لە کایگەریەکەی دەربازی نابێت ، ھەتا ئەوەی سەرکەوتووشە ، تارامایی جەنگ بەدوای پاڵەوانەکەیە ، لەو فیلمەدا ئۆدیسۆس لەژێر قوڕسایی گوناھەکانیدا دەژیت ، بەھۆی ئەو ڕۆلەی لە داھێنانی ئەسپەکەی تڕوادە گێڕای ، کە بووە ھۆی ماڵوێرانیەکی خوێناوی بۆ شاری تڕوادە و ، ئەمە وادەبینرێت کە ئەوەی ڕوویدا پێشێلی ھەموو ئەخلاقە پیرۆزەکانە ، ھەر لەو فیلمە ئەوە دەبینرێت کە چۆن تووندوتیژی و غرور و لووتبەرزی و  روحی تۆڵەسەندنەوە دەبنە مایەی کەوتنی وڵاتان و شارستانی ، ئۆدیسۆس لەو گەشتە دە ساڵەیدا وێڕای پێشکەشکردنی ھەموو ئیغرائاتێک گەڕایەوە نیشتیمان و باوەشی « بنیلوبی » خێزانی و « تیلیماخۆس »ی کوڕی و دەسەڵاتی پاشایەتی « ئیپاکا » دەداتە کوڕەکەی ، لێرەوە بەھای خۆشەویستی نیشتیمان بەوپێیەی بەھایەکی مرۆیی و پەروەردەییە بەدیاردەکەوێت ، (٢٧٠٠ ) ساڵە ئەم داستانە ھەیە ، بەڵام پەیوەستە بەو مانایانەی کە جیاوازی سەردەمەکان ھەر لە شمشێرەوە تا بۆمبی ئەتۆمی ناگۆڕێن ، ئۆدیسۆس-ی پاڵەوان سەرگەردان بوو وەک سزایەک بۆ ئەو تاوانانەی کە لەناو جەنگی تڕوادەدا کردی ، « نولان » ئۆدیسۆس-ی والێکردووە کە ببێتەی ھاواتای پرسیارەکانی ڕۆژانە سەبارەت سەرکەوتن و نشوست ، دەربازبوون یان کەوتنەدەستی دادپەروەی گەردونی شاعێر ، ھەروەھا دەرھێنەر ڕێزی جیاوازی جا ڕەشپپێست یان سپی پێسی یان ڕەگەز گرتووە و، ھەروەھا ئەم فیلمە دەمانخاتە ناو ئەو پرسیارە ڕاستەوخۆیە دەربارەی مانای شەڕەفی مرۆیی و پەیوەندی سەرکردە بە سەربازەکانی و مەسئول  بە ھەوادارانی و سەرۆکی خێزان بە ماڵباتەکەی ، ئۆدیسۆس بەر لەوەی چێژوەرگرتن بێت لە سەیرکردنی ،  بریتیە لە پەیامێکی پێچراو  بە جوانی  ، یەکێک لە پێشبینیەکانی فیلمەکە تەئکید لەوەدەکاتەوە کە پیاوانی دەریا ھۆکارن بۆ داڕمانی شارستانی ، ئۆدیسۆس دوای گەڕانەوەی بۆ کن ژنەکەی ئەوەی بۆ خودی خۆی ئاشکرا دەبێت کە « ئەو » و  پیاوەکانی ئەوانەن کە پیاوی دەریا بوون .