لە پەراوێزی شاردا

شۆرش خالید ئاژگەیی
  2026-07-02     240

لە جیهانێکدا دەژین هەمیشە لە گۆشەوکەنارو داڵان و کوچەو کۆڵان و لاکۆڵانە تەنگەبەرەکانی پڕلە جەنجاڵ و ژاوەژاوی شاردا، کەسانێک هەن لە قووڵایی هەژاریەکی ناکۆتادا باری قورسی ژیانتان ناوەتە کۆڵیان و سەختی و نەبوونیەکانیان خستۆتە سەر شانیان و چەماونەتەوە. ئەم توێژە گەرمی و ساردی و هەورازو نشێوو شکست و نوشستەکانی کایەی ژیان بەشێکی دانەبڕاوە لە ماهیەتی بوونیان. هەروەک بەشێکە بووە لە دوێنێیان و  ئێستاشیان بەهەموو جۆرێکی ناجۆر سیخنانە بە کوێرەوەری و ئاڵنگاری و قورساییە بەبڕاوەکانەوە. 

 

هەژارە کەنارکەوتووەکانی کۆمەڵگا و شار، بوونەتە سێبەری خۆیان. ئەمان، لە دۆخی تەنیاییەکی رەهاو تاقەت پروکێن و سەخت و پڕلەنەبوونیدا،  هەڵگرانی روئیای ژیانێکن، بتوانێ لانی هەرە کەمی مانەوەو پێداویستیە سەرەتاییەکان و گەرەنتی زیندوومانەوەیان  بەهۆی نەداری و دەست کورتیەوە،  بۆ فەراهەم بکات و ئەو هێزو وزەو توانایەیان پێ ببەخشێ، بۆ بەردەوام بوون پێویستیان پێیەتی. 

 

ئەم توێژە کەنارکەوتووی شاری پڕلە جەنجاڵی و بێ ئاگا لە ئازاری هەژاران، بێ ئاگا لە مەینەتیە ئەبەدیەکان، نائاگا لە سگی برسی و لوتکەی بێ دەرەتانی، بەرهەمی سپڵەیی سێبەرە خۆ بەزلزانەکانی تری شارو ئەهریمە ن و حوتە ئابوریە هەڵتۆقیوەکانی جیهانی سەرمایەپەرەستی و سەرمایەداری دەستەبژێرەکانی سەروەت و سامانن. 

 

ئەوەی لە ژیانی ئەم توێژەدا ئامادەیەو وەک دوژمنی ژمارە یەک،  هەمیشە تارمایی خەستی بەسەر هەموو شتێکەوە دیارە و بووە بە دێوەزمەی جەلادی کوشتنی خەونەکانیانەوە، دونیایەکی دەسکردی لێوان لێوە لە بێدادی.  هەژارانی قەراغی شار لە خراپترین دۆخی سەختی ژیانیاندا، هەر هیچ نەبێ بە کەرامەتەوە دەژین و لە ناو تەنیاییەکی بێ سنووردا، هەر بە بێ دەنگیش دەمرن و ماڵ ئاوایی لە جیهانی پڕ لە نادادی و نایەکسانی و نامیهرەبانی و مرۆڤە خۆپەرەست و بێ باکەکانەوە دەکەن. 

 

ئەمان هەڵگرانی شکۆیەکی  خورست و خواپێداوی شاراوەو حەقیقەتی ژیانێکی پڕلە کۆڵەمەرگین. پاڵەوانە ڕاستەقینەکانی ڕووبەڕووبوونەوەی ئازاری ئاڵنگاریەکان و پاراستنی کەرامەت و مەلەوانە ڕاستەقینەکانی دەریای پڕ لە شەپۆل و باووزریان و مەینەتی و ترس و خەم و پەژارەو ئازارە شاراوەکان و  زەمەنێکی  لە جوانی خراوی پڕ لە نادادی و سادیست و بێ ویژدان و ناشرینن. 

 

هەژارە کەنارکەوتووە داماوو بێدەنگ و بێ نمایشەکانی شار، هێماو دەرەنجام و بەرهەمی زەمەن و کۆمەڵگاو سیستەم و ئابوری و واقعێکی جیهانی و تەوژمێکی بێ بەزەیی ڕامالەری باڵادەستن، تا دێت بۆن و بەرامەو سرووشت و تایبەتمەندیە ئینسانیەکانی لە قومارخانەی بۆگەنی سادیسم و فۆڕمە قێزەوەنەکانی خۆپەرەستی و بێماری و بێ مافی و بێ بەهابووندا دەدۆڕێنێ و بەشێکی گەورەی کۆمەڵگاکانی خستۆتە دۆخی بەنج بوون و بێهۆشی و نەهامەتی و بێ باکی و کۆلەمەرگیەکی پڕ لە ئازارەوە. 

 

بێ نەواو بێ سەرپەناکانی شار، ئەو بەشەن بەهۆی جەبرو ستەمی سیستەمە نادادیەکان، هەموو شتێکیان لە ململانێکانی ژیاندا دۆڕاندووە…ئەمان، ئەو توێژەن بێ ترس و سڵەمینەوە لە مەرگ،  بێ ترس و سلەمینەوە لە پەراوێزکەوتن، گوێ بۆ هەڕەشەکانی سەر ماهیەتی بوون و کایەی ژیان هەڵدەخەن و قوربانی دەستی رۆژگارو بکەران و  هاونیشتیمانیان و پێدراوانێکن، تا سەر ئێسقان بێ باکن بەرامبەر بە دۆخی هەژاران و لە قووڵایی بێ هەڵوێستیدا، پێیان پێ دەکەنن و گاڵتە بە عەقڵیان دەکەن. 

 

پەراوێزکەوتووەکانی شار گوێ بۆ مۆسیقایەکی ئارام و خاوی دەنگی پێی سەختیەکان و هەڕەشەکان ڕادەگرن و لە بەردەم  کەژاوەی دونیایەک ئاڵنگاری و پەلەقاژە بۆ مانەوەدا، پرسە بۆ رابردوو ناگرن و شیوەن بۆ ئێستا ناگێڕن و بۆ رووداوو داهاتووی نادیاریشەوە ناشڵەژێن و ناگرین و قوڕ ناپێون و کۆڵ نادەن. 

 

ئەم ئینسانە پاکانە،  ئازارەکانی شارو کۆمەڵگا بە هی خۆیان دەزانن و هەمیشە لە نێوان دوێنێ و ئەمڕۆدا، وێنای ئەو دونیا و زەمەن و رۆژگارە دەکەن، رۆژ بەرۆژ بەرەو نادادی فراوانترو گرژی و ئاڵۆزی پڕ رەهەندترو تراژێدیای قورسترو ئازارو مەرگی ناخ هەژێندا،  هەنگاوی گەورە دەنێت و ئاراستەیەکی وێرانکەر دەگرێتە بەر و هەموو جوانیەک لە بەردەم خۆیدا ڕادەماڵێ. 

 

پەراوێز خراوانی شار هەڵگرانی پەیام و گوتارو نهێنیەکی رووت و واقیعگەران: 

سیستەمی کاپیتالیزم یا سەرمایەداری، دیموکراسی و مافی مرۆڤ و مافی کرێکارو هتد… سیستەمگەلێکی مکیاج کراوی خەڵەتێنەری دەستی سەرمایەدارو پیاوە ماقوڵ و ناماقوڵەکانی  سەروەت و سامانن. ئەمان پێیان وایە ئەم جۆرە سیستەم و چوارچێوەو ئایدیۆلۆجیانە وشک و ئەبستراکت و  تاک رەهەند و بێ بەزەیین. 

 

هەژارە پەراوێزکەوتووەکانی شارو کۆمەڵگا پێیان وایە سیستەمە سەرمایەداریەکان لە ئێستایەکی دونیایەکی ناهاوسەنگ و پڕ لە کێشمەکێش و ململانێ و ڕووبەڕووبوونەوەدا، مرۆڤ و کۆمەڵگاکان لە ناوەوە دەهاڕن و دابەشیان دەکەن بەسەر جەمسەربەندیە کۆمەڵایەتی و دارایی و سیستەمە موڵکداریەکان و هێڵ و کەلێنە کۆمەڵایەتیەکان تۆختر دەکەنەوە. 

ئەمان ڕایان وایە سیستەمی سەرمایەداری  لە ئێستایەکی ئاڵۆزکاوی جیهان و شۆڕشی زانیاری و پێشکەوتنە خێراو سەرسووڕهێنەرەکانی بواری ئای تی، سیستەمێکە سیخناخە بە بەرژەوەندیگەرایی و دابەش کردنی مرۆڤەکان و شارو کۆمەڵگاو دواجار نیشتیمان بەسەر هەبوون و نەبوون و بەهێزو بێهێزو هۆشیارو ناهۆشیارو خاوەن ماف و بێ ماف و گرووپ و دەستەو تاقم و حزبدا. 

سەرمایەداری رەهاو کۆنترۆڵ نەکراو، سیستەمێکە بڕێکی کەمی بێ بەهرەی کۆمەڵگا ئەشێت خاوەنی بەشە زۆرەکە بێت و بەشەکەی تری کۆمەڵگاش چاو لەدەستی بەشە کەمینەکە. 

 

سیستەمێکە لە رێگەی دونیایەک یاساورێساو رێنمایی دارایی و ئیداری و ئابوری  داتاشراو و دەیان دامەزراوەو کۆمپانیای گەورەو بچووکەوە، گیرفانی هەژاران هەڵدەتەکێنێ و چی سەرمایەو هەناسەو دەسکەوت و داهاتی خەیاڵی و بێ شومارە، هەر بە یاساو دەیان پاساوەوە،  لای بەشە بەهێزودەسەڵاتدارەکەی کۆمەڵگا گڵ ئەداتەوەو بەرگێکی موڵکایەتی و تاپۆ ئەکا بە بەریەوە.  

 

ئەو پرسیارەی لێرەدا ڕووبەڕوومان دەبێتەوە ئەوەیە: 

چ شتێک هەژارونەدارو کەنارکەوتووانی شار بە نیشتیمانەوە گرێ ئەدات؟ 

دروشمە زەبەلاحە نیشتیمانی و نەتەوەییەکان، خوێن یا خۆشەویستی بۆ ئەو شتەی هەرگیز نەیان بووەو هەرگیزیش بەم حاڵەی ئێستایانەوە نایانبێت و نابن بە خاوەنی؟

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×