(1)
پوتین لە چاو ڕۆژئاواییەکان دیکتاتۆرێکە کار بە عەقڵ و لۆژیکەوە ناکات و سەرکێشیەکانیناوبراو هەمیشە فاکتەری تێکدانی گشت هاوسەنگی و هاوکێشەیەکی سیاسیە.
رۆژئاواییەکان دوای ڕووخانی دیواری بەرڵینەوە سەرکەوتنی بلۆکی سەرمایەداریان بەسەربلۆکی سۆسیالیستیدا جاڕ دا و هیچ حیسابیاین بۆ غرورو شکۆی رووسەکانەوە نەکرد.
بە درێژایی ساڵانی دوای داڕمان و هەڵوەشانەوەی سۆفیەتی پێشوو، رۆژئاوا بەردەوام بوولەهەوڵی زیاتر لاواز کردنی رووسەکان و شکاندنی شکۆیان لە رێگەی سەپاندنی بەهاودونیابینیەکانی سەربە فکری کاپیتالیزم و پرەنسیپەکانی دیموکراسی و جیهانبینیانەوە.
لەپاڵ ئەمەشدا تا دەهات لە رێگەی وەرگرتنی وڵاتیانی ئەورووپای رۆژئاوای کۆن بە ئەندام لەپەیمانی ناتۆ، هەیمەنەو هەژمونی خۆیان بەسەر رووسەکاندا بسەپێنن و بیانکەن بە پاژکۆیخۆیانەوە.
دونیابینی رووسەکان لە دونیای سیاسەتدا هیچ کاتێک نەیتوانی تەریب بێت لەگەڵ دونیابینیرۆژئاواییەکاندا.
رۆژئاوا بە سەرکردایەتی ئەمریکا لە ساڵانی دوای رووخانی یەکێتی سۆفیەت خۆی بە براوەیرەهای ململانێ و بەرەی سەرکەوتووی جەنگی سارد و شۆڕە سواری جیهانی یەک جەمسەریوێنا دەکرد.
دوای هاتنەسەرکاری ڤلادێمیر پوتینی گەنج و قاڵ بووەوەی شەڕی ساردو ئەفسەرە باڵادەست وخاوەن ئەزمونەکەی هەڵگری خولیای گێڕانەوەی شکۆ بۆ رووسەکان، ترسی رۆژئاوا چووەقۆناغێکی ترەوە.
سەرقاڵ بوونی لە ڕادەبەدەری رۆژئاوا بە ئیسلام و پرسی پەنابەرو کۆچبەران و تەوژمیتووندڕۆیی و رووبەرووبوونەوەی رێکخراوە تیرۆرکارەکانی وەک قاعیدەو داعش و جەنگەدۆڕاوەکەی ئەفغانستان و شکست لە عێراق، دەرفەتێکی زێڕینی بۆ پوتین هێنایە پێشەوە.
پوتین وەک سەرکردەیەکی بە تواناو خاوەن کاریزما و خاوەن بڕیار و پاشکۆی هزریئیمپراتۆریەتی سۆفیەتی گەورە، توانی لە ماوەی سەرۆکایەتیدا سەرنجی شەقام و ڕای گشتیرووسیە بۆ ئامانجە نیشتیمانی و نەتەوەییەکانی رابکێشێ و بەرەی ئۆپۆزیسیۆن لاواز بکات ووەک قارەمانێکی نەتەوەیی دەربکەوێ.
لە کاتێکدا رۆژئاوا بەردەوام سەرقاڵی تاوتوێ کردنی هۆکارەکانی شکست لە ئەفغانستان وفەشەل لە دامەزراندنی عێراقێکی خاڵی لە تائیفیەت و رووبەرووبوونەوەکانی داعش بوو.
سەرقاڵ بوونێک دۆخێکی وای بۆ رووسەکان رەخساند بە جموجۆڵە سەربازیەکانیان لەوهەرێمانەی ئەوان بە خاڵی قووڵایی ستراتیژی ژیوپۆلیتیکی ناوچەیی سیاسەتی خۆیانیانلەقەڵەم دەدا، هەژمون و باڵادەستی خۆیان بەسەر هەموواندا بسەپێنن و بەهێزەوە دەربکەون.
پوتین تا ئەم ساتە توانیویەتی لەرووی سەربازیەوە ئەوەی مەبەستی بووبێت لە رێگەی نمایشیهێزەوە دەستی بخات و هەوڵەکانیشی بەردەوام هەردوو رەهەندی دیپلۆماسی و سیاسیلەخۆگرتووەو لە بواری سەربازیشدا سەلماندوویەتی هێزێکە ئەشێ کۆتایی بە سیاسەتی تاکجەمسەری ئەمریکاوە بهێنێ و لە پاڵ چینێکی بەهێزی ئابوری و سەربازیەوە رێ لە هەژمون ونفوز و دەسەڵاتگەرایی رەهای ئەمریکاوە بگرێ و سنوورێک بۆ بێ موبالاتی و بێ منەتی رۆژئاوادابنێ و خۆی بسەپێنێ.
(2)
ونبوونی حەقیقەت لە دۆخی نائامادەیی عەقڵدا
شەڕو دەهۆڵ کوتان بۆی، ئاماژەیە بۆ جاڕدانی نابودی و کاولکاری و لە چەقی هەژمونگەرایی و خۆسەپاندنەوە روو دەدات و چەکەرە دەکات.
شەڕ دیوەکەی تری ئاشتی و دۆخی ئاشتەواییە.
کەشوهەوای شەڕ، پڕە لە نامتمانەیی، دڵەراوکێ، ترس، ئاڵنگاری و دڕدۆنگی و بێ ئۆقرەیی.
ماهیەتی شەڕ کاتێک دەرئەوکەوێ، هەموو گفتوگۆو دانوستاندنەکان نشوستیان هێنابێ و زمانی ئاشتی لە پەلوپۆ کەوتبێ… زمانی دیپلۆماسی چیتر بڕ نەکات و شکست بێنێ.
لە گشت شەڕێکدا چەند ئەکتەر و بکەرێکی شارەزا و جار نهێنی، رۆڵی گەورە و کاریگەریان هەم لەوەستانی و هەمیش لە پەرەسەندنیدا هەیە.
هەڵگیرساندنی شەڕو جەنگ و کاولکاری ئاسانە لێ وەستاندنی ئەستەمە.
جەنگ هەمیشە لە دۆخی نائامادەیی عەقڵدا زەمینەی هەڵگیرسانی بۆ خۆش دەکرێ.
لەدۆخێکی ئاوادا خۆشەویستی و ژیان و جوانی و هیوا دەبنە قوربانی و لە شوێنیاندا لە رێگەی رق و قین و کوشتن و بڕین و تۆڵەسەندنەوەو نابودیەوە وێنای دۆخی جەنگ دەکرێ.
شەڕ فرە رەهدندە و ئەشێ بە چەندین شێواز شرۆڤەی دۆخی ناوەوە و راڤەی هۆکارە زاتی و دەرەکیەکانی هەڵگیرسان و رۆڵی سەرەکی بکەرەکان و لێکەوتە چاوەروان نەکراوەکانیەوە بکرێ.
یەکێک لە رەهەندە شاراوەکانیشی ون بوونی حەقیقەت و ئاڵۆز بوونیەتی.
کاتێکیش حەقیقەت ون بوو، وەستانی شەڕ درەنگ یا زوو هیچ لە ماهیەتی حەقیقەت وهۆکارەکانیەوە ناگۆڕێ و ئەوەی دەمێنێتەوە نەهامەتی و کاولکاری و وێرانەی دوای جەنگە.