دەستوورەکەی رووبەری جەنگەڵستان

شۆرش خالید ئاژگەیی
  2024-05-19   

موڵکو ماڵی نێو دارستان  هی هەمووانە و بۆ هەمووان و لە هەمووانە و هەمووانیش مافی بەکار هێنانیان هەیە بە بێ جیاوازی.

 

ئەو یەکدەنگی و یەکپارچەیی و یەکڕەنگی و هارمۆنیا و بێدەنگیەی لە ناو جەنگەڵدایە لە ناو شاردا بە حەیاتت نایدۆزینەوە.  تکایە جەنگەڵوانە بەڕێزەکان بە هاشوهۆش و چەقەنەلێدان و خۆبادان و سەربادان و سەرلەقاندن و  هاندان و ئاگر کردنەوەو فیتنەگێڕی و  کوڵاندنی سۆشیال مێدیای دارستان لەباری مەبەن و لەجوانی مەخەن و ناشرینی مەکەن.

 

ستەمی داگیرکاری و تەنگ پێ هەڵچنینی ئادەمیزادو ڕاوی ڕاوکەرەکان،  دەمێکە بەهەوڵ و خەبات و تێکۆشانی بێوچانی بەردەوامی هەموو تاکەکانی کۆمەڵگای دارستان سراوەتەوەو هەموو هاوجەنگەڵیە هاوببیروهاوپیشەو هاو هەناسە و هاوعەقڵەکان، بە قودرەتی قادر و دوعای ئەملاوئەولاوە  مافی ئاییندەی ژیانێکی پڕشکۆی پڕ لە رزق و رۆزی و تێری و زۆری و بۆری و لەوەڕگاو گژوگیاو ئالیکی بە فڕ و کەرامەتیان بۆ  مسۆگەر کراوە.

 

ئەسڵەن پێویستیمان بە دامەزراوەکردنی دارستان و  دامەزراندنی سیستەم و لێژنەو لێژنەکاری و پەرلەمان و دادگا و ئۆپۆزیسیۆن و پۆپۆلیست و هەلپەرەست و بەرهەڵستکار و نەیار و دوژمنکارو بەکرێ گیراوو رازی کردنی ئەموو ئەو لەسەر حیسابی هەمووان  و کۆبوونەوەو کۆربوونەوەو دانیشتن و چاوپێکەوتن و چاوشارکێ و چاوبەستنی دوو قۆڵی و شەش قۆڵی و دەست بادان و دەست گوشین و سازان و نەسازان و گرێدانی هاوپەیمانی و مۆرکردنی لێکتێگەیشتن و بەڵگەنامەی ستراتیژی و پاکێجی چاکسازی و لێژنە یەک لە دوایەکەکانی چاکسازی و چەکسازی و چارەسەرکردنی گەندەڵی لە دابەش کردنی ئالیک و رزقەوە نیە.  

 

پاشەکەوتی خواردن و لەوەڕو ئالیکی پێویست بۆ وەرزی زستان و بەفرو زریان و ڕەشەباو سەرماوسۆڵەو سەهۆڵبەندان و قاتی و قڕی،  چیتر ناخرێتە لیستی هەواڵە بە پەلەکانی کەناڵەکانی راگەیاندنەوە. هەروەک سەپاندنی سیستەمی  فیفتی فیفتی و فۆرتی سیکستی  و ناینتی و  تێکەولێکەو لێخە ناخرێتە بواری جێ بەجێ کردندا. 

 

لە کایەی ئاڵۆزی دارستاندا هیچ کەس و زاتێک و ئاژەڵێکی بەئەمەک و بەرپرسیارو خاوەن هەڵوێست و هەستی بەرزی نیشتیمانپەروەری و جەنگەڵ پەروەری و ئاژەڵایەتی، بە دەمامکەوە دەرناکەوێ و رووناکاتە مفتەخۆری و دوو ڕوو و سەد روو داپۆشراوو دەمامکدارێکی هەلپەرەست نیە. 

سەرباری ئەمەش هاورێ و دۆست ، لە ئێڵ و تەبار، لە یارو نەیار و دوژمندارو پلەداروپارەدارو مەزرەعەدار، جیا کراونەتەوەو چیتر رێگە بە گێرەشێوێنی و نانەوەی گرژی و ئاڵۆزی و تەپوتۆزوهاشوهۆش و فشەفش و چەقەنەلێدان و تەپڵ لێدان و فیکە لە رووبەری  دەست لێنەدراوی دارستان بە هیچ بوونەوەرێک و  بەنی ئاژەڵێک و لایەنێکی دەرەکی و ناوەکیەوە نادرێت. 

 

لە نێو دارستاندا پێویستیمان بە ئایدیاو مێدیاو بیرۆکەو ئایدیۆلۆژیا و حزبایەتی و دوکانی سیاسی و ململانێ و  دەست لە ملانێ و باوەش و باوێشک و کێ بەرکێ و هەڵبژاردن و  هەل بژاردن و برژاندن و هەڵاوێردکردنی بەربژێر و بێژەر و کاندید کردنی کورەپورو خاڵۆزاو ئامۆزاو کوڕەزاو وشکاندنی مل و فەقەرات و ئێسقانی یەکتر و بێ رێزی کردن بە بابوباپیرانی ناو دارستان نیە. لەمەش زێدەتر خۆپەرەستی و خودئەوینی و خوشویستن و خۆشووشتن و لەکەدارکردنی مێژوو و رابردوو و ئێستاو داهاتوو و  بەهاو کەسایەتی سەرۆک و سەرکردەکانی سەربە ڕەچەڵەکی فەرماندە شێری ناو دارستان،  رێگەپێدراو نیە. زیاد لەمەش مۆڵەتی کەمپەین و هەڵمەت بردن بۆ لەجوانی خستن و ناشرین کردنی عورف و یاساورێسا سرووشتیە نەنووسراوەکانی ناو دامەزراوەی دارستان بە هیچ شێوەیەک نادرێت. 

 

کەشو هەوای سەقامگیری دارستان تا بڵێی دڵخوازو سازگارو بێ تۆزو غوبارەو جۆرێک لە دڵنەوایی و رۆحنەوایی و ئاسوودەیی رۆحی و جەستەیی و هەستەوەری و دەروونیمان پێ دەبەخشێ و گەرەکە هەموو چین و توێژو بێژەرو بانگخوازو رەگەزەکانی ناو دارستان بیپارێزن و بەهەردوو دەستیانەوە تووند تووند بیگرن و……بەری نەدەن. 

 

رێنماییە ژیاری و ئیداری و  یاساکانی جەنگەڵ ئاشکراو دیارو رون کراوەن و لە نامیلکەیەکی قەوارە بچووکدا لای جەنابی مام رێوی دەست دەکەون و بە شەوێک و کون فەیەکونێکەوە بریارەکان گۆرانکاریان بەسەر دانایەت و مەزاجی ئەهلی سیاسەت و خوار سیاسەت و ئەملاوئەولای سیاسەت و  ڕاست و چەپی عەوام و رەعیەت و ئەم و ئەو، ڕۆڵی تێدا نابینن و بەرلەدایک بوونیان پووچەڵ دەکرێنەوە.

 

دەستوورێکی جوان و نەنووسراوی مەعنەوی لەبەرکراوی سەروو هەموو کەس، لە ناخی هەموو ئەندامانی دارستاندا بارگاوی و سەروەر و سەردار کراوەو لەلایەن چاکەکارانەوە بە کردار هەموو بوونەوەرەکان ڕەچاوی دەکەن و رێزی لێ دەگرن و  بە موویەک لێی لانادەن و جێ بەجێی دەکەن و  رێگەیان پێ نادرێ بۆ بەرژەوەندی شەخسی بیخەنە خزمەت بەرژەوەندی خۆیانەوە. 

 

یاساکانی دارستان بە یەکسانی بەسەر هەموواندا جێ بەجێ دەکرێن و هیچ کەس و لایەنێک و بێ لایەنێک و سەربەخۆیەک و لایەندارێک و هەلپەرەستێک و هیچ لەبارادانەبوو و ئاست نزم، بەهۆی  ڕەگەزو نەژاد و قەومیەت و رەچەڵەک و  خزم خزمێنەو رەنگی پێست و چاوو جۆری خوێن و ناوقەدو بەژن و باڵاو پێشینەی کۆمەڵایەتی و ئابوری و خێزانی و پاشخانی هۆز و پێگەی ئابوری و سیاسی و دەست رۆیشتووییەوە ڕەپێش ناخرێت و ناخرێتە پێشەوەو لە چاوتروکانێکدا نابرێتە کەشکەلانی فەلەکەوە.

 

لە جەنگەڵستاندا هیچ بەنی ئاژەڵێکی چوارپێ  لە پڕێکا نابێ بە کوڕێک و هیچ ئاژەڵێک بە هۆی هونەرو توانست و بەهرەی پیاهەڵدان و مامەحەمەیی و زمان لوسی و پانکردنەوەوە، بە شەوێک نابێ بە خاوەنی هەموو شتێک.

 

هونەرو کەرتی پیشەسازی مامەحەمەیی لە نێو دارستان بەکەڵکی ژیانی جەنگەڵەوان و جەنگەڵ نشینانی چواپێوە نایەت و ڤایرۆسیەکەشی لە هەڵمەتێکی سەراتەسەری و چڕ وپڕو قڕکردندا،  بە فەرمانی خاوەن شکۆ جەنابی مامە شێر لە خانەدانی پیاوەماقوڵەکانی ناو دارستان و هەوڵ و گوشین و تێکۆشان و تێکوشینی و تێ هینی مامە رێوی فێڵباز،  دەمێک ساڵە ریشە کێش کراوە و  لە پێناو چاکەی گشتی و بەرژەوەندی گشتی و  تاموچێژی گۆشتیدا،  فەزاو ژینگەی جەنگەڵستانی لێ پاک کراوەتەوە. 

 

لەنێو دارستاندا هیچ بوونەوەرێک بۆ هێشتنەوەی دۆخی زۆری و بۆری و تێری و پڕی و پۆشتەیی خۆی و ئەملاو ئەولای و پەرەپێدان بە سنووری دەسەڵات و قەڵەمرۆیی خۆیەوە، پەلاماری ئەولاوئەملا نادات و سنووری خۆی دەزانێ. 

هیچ بوونەوەرێکی چوارپێ دووچاری دڕدۆنگی نەبووە و بە شڵەژان و دڵەراوکێ و دڵەکزەو ماعیدەی ترشاوەوە رۆژ ناکاتەوە و کەم خەوو هەراسان و هیلاک و نیگەران نیە و دوای عەسران بە ئاسودەییەوە لە ژێر سێبەری دارودرەختە چڕوپڕەکاندا پاڵ دەکەوێ و سەرەخەو دەشکێنێ و خەوو خۆراکی پارێزراوە. 

 

لە نێو جەنگەڵدا بوونەوەرەکان بە گوێرەی پێداویستی رۆژانەیان( شتەکان) بەکار دەهێنن و زێدەرۆیی لە بەکارهێنانیاندا ناکەن و چاویان لە نەوەی داهاتووشە. کار بە پڕەنسیپی هی خۆم بۆ خۆم و هی تۆش دەخۆمەوە ناکەن. ئەگەر ئەم زێدەرۆییەشیان کرد، جەنابی مام شێر بە بێ جیاوازی لێیان قەبوڵ ناکات و ئەیانخاتە بەر غەزەب و توورەیی و نەفرەت و  چڕنۆک و ددانە تیژەکانیەوە.

 

لە نیشتیمانی دارستاندا هیچ بوونەوەرێک بۆی نیە لە پێناوی مانەوەی خۆیدا جەنگەڵەکە وێران و کاول و کەشوهەواکەی ژەهراوی و ژینگەو ئاوو هەواکەیشی پیس و پۆخەڵ و ئەوانی تر بێ لانە و کاشانە و دەربەدەرو ماڵوێران و بێ ناز بکات.

 

فەزای ناوەوەی دارستان، فەزایەکی دلرفێن و سرووشتی و تا بڵێی ئاسایی و یاسایی و دەست لێنەدراوەو دۆنمە زەویەکان و دارو درەختە سەرکەشە ناوقەد ئەستوور باڵا بەرزەکان و گژوگیاوگوڵ و گوڵزاری هەمەچەشن و سەوزەی ناو جەنگەڵ و قەدپاڵی چیاکان و بەرزاییەکان، موڵکی هەمووانەو تاپۆی هیچ ئاژەڵێک و گرووپە ئاژەڵ و ڕانەمەڕو مێگەل و  و دەستە و تاقم و کۆمەڵێکی دیاری کراوەوە نیە لۆگۆ و ماک و  مۆرک و هێماو نیشانەو ئاڵای تایبەتی هیچ کەس و گرووپ و دەستەیەکی پێوەوە نیە.

 

دەوروو بەری دارستان سیم و پەرژین نەکراوەو بە دیواری کۆنکرێتی و شوورەی چیمەنتۆ و ئاسن و پۆڵاوە دەور نەدراوە.

ئاوو هەوای نێو جەنگەڵ پاک و خاوێن و بێ تۆز و غوبارە لە مادە ژەهراویەکان و مرۆڤە ژەهربیر و تووندڕۆو تێکدەرو گێرەشێوێنەکانەوە.

 

ئەهالی دارستان پێویستیان بە کارەبای دەروجیران و هاوسێ و دراوسێ و نیشتیمانی و حکومی و موەلیدەو چراوفانۆس و لامپاو خێرو سەدەقەی ئەموو ئەوو ئامپێر و کارەبای ڕاکێشراوی قاچاق نیە. 

کەس بۆی نیە  بە هەواو هەوەسو و خواست و روانگەی تایبەتی خۆیەوە کڕین و فرۆشتن بە جەنگەڵ و پێکهاتە و دانیشتوان و هاوجەنگەڵیەکانەوە بکات و ئاسایشی ژیان و نیشتیمان  و گوزەرو گوزەرانیان لێ تێکبدات و  یاری ماڵە باجێنەو  ئاسن بە دارو درەخت و شکۆی دارستان و تخوب و سنووری جوغرافیەکەیەوە بکات و ئاسایشی نیشتیمانی دارستان بشێوێنێ و  شەقامی لێ هان بدات و لە رێگەی سۆشیال مێدیای جەنگەڵەوە بیخاتە مەترسیەوە.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
توركیا كوژرانی سه‌ربازێكی وڵاته‌كه‌ی له‌ هه‌رێمی كوردستان راگه‌یاند
محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود: ئێوه‌ ئه‌وه‌نده‌ موهیمن ئه‌مریكاو ئێران رێكده‌خه‌ن، ئه‌ی بێزه‌حمه‌ت بۆ خۆتان رێكناكه‌ون
سەبارەت بەبڕیارەکەی دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق بە "نادەستووریبوون"ـی یاسای ژمارە 21ـی ساڵی ‏‏2003ـی پەرلەمانی كوردستان
حكومه‌تی عێراق: له‌ماوه‌یه‌كی نزیكدا نرخی 100 دۆلار له‌ بازاڕی ره‌شدا بۆ 155 هه‌زار دینار داده‌به‌زێنین
نه‌تانیاهو: له‌ماوه‌ی دو ساڵی داهاتودا رژێمی ئێران ده‌ڕوخێنین
رێكخراوی یه‌كڕیزیی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان داوای رونكردنه‌وه‌ له‌ سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌كات
شەپۆلێکی نوێی هێرشی مووشەکی و درۆنی بۆ سەر سعودیە؛ ٤ بریندار لە ڕیاز و زیان بەر دامەزراوەیەکی ئارامکۆ کەوت
دڵشاد شه‌هاب: هه‌ندێك له‌ هێزه‌كانی رۆژهه‌ڵات له‌ كاتی جه‌نگدا خه‌ریكی نمایشی سه‌ربازی بون
لە ناو زیندانەوە بۆ ڕیزبەندی پێنج گەورەترین نووسەری مێژووی تورکیا؛ تیراژی کتێبەکانی دەمیرتاش یەک ملیۆنی تێپەڕاند
دادگای تاران جارێكی دیكه‌ سزای له‌سێداره‌دانی بۆ وریشه‌ مورادی ده‌ركرد
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×