بێ ئەوەی بەدەست خۆیەوە بێت و رۆڵی تیادا هەبێ کەوتە بیرێکی قووڵەوەو کۆنترۆڵی لەسەر هەستونەستی نەما.
هەموو جەستەی بوو بە زمان و دیوارێکی دابڕ کەوتە نێوان خودی ئێستای و خودی دوێنێیەوە. لە چرکەساتێکدا هەم بوو بەشێک لە دوێنێ و هەمیش بەشێک لە ئێستای ئاڵۆزی.
خودی دوێنێی دەمارگیر هەموو گفتوگۆو دانوستانێکی لەگەڵ خودی ئێستای نامۆ بە دوێنێ، رەت کردەوەو ئامادە نەبوو دان بە ڕاستی و حەقیقەتەکاندا بنێت و لەگەڵیدا بکەوێتە گفتوگۆوە. بەڵام بیری کەوتەوە:
ترسناکترین شت کۆمەڵگای کوردی لە ئێستایدا رووبەرووی بووبێتەوە، ئەو دونیا ئاڵۆزو گرژو بێ شوناس و بێ بەهایەیە، سۆشیال مێدیا و بکەرە بێ مەعریفەو بەدکارو بەدکردارەکانی ناوەوەی دروستیان کردووە. لە پاڵ ئەمەشدا هەڵتۆقین و دەرکەوتنی دەیان بەناو سیاسەتمەدار و سیاسی و سیاسەتباز و بووکەڵە شووشەی ناوبۆشی گوماناوی و گومناوی دونیای مکیاج و رەنگ و سووراوو سپیاوو جوانکاری سمت و سینگ و لوت و روومەت و بۆتاکس و فیلەرو ( چەنج کالێر) و سلیکۆن و هەڵخەڵەتێنی ناشرینە، بە ناوی کچە مۆدێلی هەشت پیستن و جی کلاسەوە.
ئەم واقعەی ئێستا کۆمەڵگەی کوردی تێیکەوتووە وەک دیوارێکی دابڕ، وێنای دوێنێیەکی جوان و ئەمڕۆیەکی ناشرین دەکات.
گرفتی ئێستای کۆمەڵگای کوردی نائامادەیی ئایدیۆلۆژیاو ناسیۆنالیزمی نەژادی و ڕادیکاڵی نیە.
کرۆکی کێشەی کورد ئەوە نیە تاچەند بە چەمکە کلاسیکیەکانی لیبڕالیزم و نیولیبڕاڵیزم و سۆشیالیزم و پۆپۆلیزمەوە ئاشنایەو لە ژیانی سیاسیدا پیادەیان دەکات و هەوڵ بۆ جێ بە جێ کردنیان ئەدات.
ئینسانی کورد لە ئێستایدا لە نێوان بەرداشەکانی شوناس و ئازادی نەتەوەیی و دەوڵەت و دابین کردنی سەرچاوەیەکی شەڕەفمەندانەی ژیان و گوزەرانێکی ئینسانیدا لە پەلەقاژەدایەو کات بەڕێ دەکات.
لەملاشەوە مێدیایەکی بێ چوارچێوەی زانستی و نائاکادێمی و لغاوپچڕاوی وێرانکاری پارەدار، لە پاڵ دەرزەنێک ئینشانووس و شایەرو بەلارێدابەر، شەووڕۆژ رۆحی دەهاڕێ و لەپەلوپۆی دەخات و لە نائومێدیەکی کوشندەدا ڕۆی دەچوێنێ و ئازارو خەمەکانی دوو هێندە دەکات.
سۆشیال مێدیا نەک هەر دونیای بەرائەت و سۆزو خۆشویستن و خۆشەویستی و پاکی لە جوانی خست، بەڵکو دەیان دیاردەو پەتاو دەردوناخۆشی و ئازاری سایکۆلۆژی و کۆمەڵایەتی و رۆحیشی کرد بە باڵای کۆمەڵگای وێران و ئاڵۆزو تاکی تووڕەو سەرگەردان و بێ شوناسی کوردیەوە.
کۆمەڵگای کوردی جاران بە کۆمەڵێک ئاکاری جوانی کۆمەڵایەتی و تایبەتمەندی رەفتاریەوە دەناسرایەوەو هێشتا بۆ ئاستەکانی خوارەوەی نۆڕم و نەریت و کولتورو داشۆرانی بەهاکانەوە دانەبەزیبوو.
جاران بۆشاییەکانی فەزای کۆمەڵگا هەمیشە بە کەسایەتی و کاراکتەرە جوانەکان و کردارو رەفتارەکانیان دەناسرایەوە. ماهیەتی کاراکتەرە بەسەنگ و قورساییەکان، بە بێ شتە ماتریاڵیە پڕوپووچە کەم بایەخەکانەوە جوان بوو. نە سۆشیال مێدیا تەنگی پێ هەڵچنیبوە و نە پێوەرەکان پێوەرەکانی ئەمڕۆ بوون.
لە پاڵ ئەمەشدا دیوە مەعنەوی و مەعریفیەکانی کەسەکان، قورساییان لە سەروەت و سامان زیاتر و ئاستی دەستەبژێرو پیاوە ماقوڵەکان، بە پارەو سامان نەدەپێورا.
هەر ئەم کاراکتەرە جوامێرو هزرپاک و رەفتار جوانانە، جوانیەکی سرووشتی و سەنگ و قورسایی و کۆمەڵە بەهایەکی دانسقەی جوانیان بە کایەی ژیان و تەنانەت بە چەمکی “شۆڕشگێڕیش “بەخشیبوو و سەراپای رووبەری کۆمەڵگایان پێ دەناسرایەوە. ئەمان، دیوە هەرە جوان و بەهێزەکەی شوناسی کوردبوون و هەڵگری دونیابینیەکی پراگماو هەڵقووڵاوی حەقیقەت و قووڵایی ناخی کۆمەڵگا بوون.
ئەوسا هێشتا چەمکی “ شۆڕشگێڕی” داینەمۆی جۆش و خرۆشانی جەماوەری و جووڵە و تێکۆشان و خەبات لە پێناوی دوارۆژێکی باشتر وێنای بۆ دەکرا و تا ئەم ئاستە نزمەی ئێستا بێ بەهاو ناشرین و بێزراو نەکرابوو.
هەر کاتێک ئەم کاراکتەرە خۆکردانە دەکەوتنە جووڵە و لە پانتای کۆمەڵگا و بۆنەیەک و رووداوێکدا دەردەکەوتن و قسەیەکیان دەکرد، هەر قسەوباس و گفت و لفتێکیان بکردایە، کاریگەری راستەوخۆی دەکردە سەر سەرجەم بەشەکانی کۆمەڵگاوە. بەشێک لەم کەسایەتیانە تەنانەت توانای گۆڕینی ئاڕاستەی رووداوەکانی کایەی سیاسی و کۆمەڵایەتیشیان هەبوو و هەرکاتێ ئیڕادەیان بکردایە، لە چرکەساتێکی مێژووییدا ئەیانتوانی رووداوێک دروست بکەن و مێژوو بنووسنەوەو جێ پەنجەیان بەسەر گشت جووڵە کۆمەڵایەتی و سیاسیەکانەوە دیار بوو.
دوای قۆناغەکانی پۆست مۆدێڕنیزم و پۆست ڕاپەڕین و پۆست جەنگ، قۆناغی تەماحە دارایی و دینارودۆلارو کۆمپانیاو بینەوببە و پینەوپەڕۆ دەستی پێکرد. بەشێک لە کەسایەتیە دیارەکانی کۆمەڵگا لەگەڵ تێپەڕبوونی تەمەن و زەمەن و سپڵەیی ئێستا، کەوتنە قۆناغی بە ساڵاچوویی و دواجار بە کۆمەڵێک نەخۆشی و نیگەرانی و ئێش و ئازارو خەونی گەورەو ئامانجە بەدینەهاتووەکانەوە کۆچی دواییان کرد و بەرەو جیهانی ئەبەدیەوە بنەو بارگەیان تێک نا.
لەگەڵ مردنی ئەمان، ئیتر سەردەمی مامە حاجی و مام فڵان و خاڵە فڵان و کاکە فیسار کۆتایی پێ هات و سەردەمی جەنابەکان و ڕێزدارەکان و ئاغاو دەرەبەگە دیوەخان دارەکان و کۆنە هینەکان، دەستی پێکرد و واقعێکی تر لەدایک بوو. واقعێکی قێزەوەن و تاڵ. بەم پێیە کۆمەڵگاش کەوتە ژێر هەژمون و باڵادەستی تەوژمی مەیلی پارەکۆکردنەوەو بیزنس و بازرگانی و دروست کردنی دونیاو ژیانە خەیاڵی و بەدیهێنانی خەونە دوورەدەست و گەورەکانەوە.
داماڵینی کۆمەڵگا لە مرۆڤە خاکەڕاو دەست پاک و زمان پاک و داوێن پاکەکان، دەرفەتێکی زێڕینی بۆ چەقەڵ و ڕێوی و کەمتیارئاسا خۆ مەلاس دەرەکان واڵاکرد، لە ژێر دەمامک و درووشمی خەڵەتێنەر بە لێشاو رووبەری کۆمەڵگا داگیر کەن و بە ئارەزووی خۆیان تەراتێنی تێدا بکەن و ئاڵۆزی بنێنەوەو لە گێژاوە سیاسیەکاندا دەسکەوت بچننەوە.
دواجار هەر ئەم بکەرو کاراکتەرو کارتێکەرو هەلپەرەستانەی لە چەشنی ژەنەڕاڵە بێ داڵ و ئەستێرە فشۆڵەکانی دونیای درۆیین و زۆنگاوی سۆشیال مێدیا، کەوتنە زامن کردنی بەرژەوەندیەکانیان و سەرتاپای کۆمەڵگایان خستە ژێر رکێف و کارتێکردنی خۆیانەوە.
گێژەنگی سۆشیال مێدیاو پەرەسەندنە خێراکانی کۆمەڵگاو باڵادەستی مێدیای فەرمی و سێبەرو زۆری و بۆری پەیج و ماڵپەڕە بێ دایکوباوک و بکەرەهەلپەرەست و پوڵ پەرەست و بن دیوارو سەر دیوارو ئەملای دیوارو ئەولای دیوارو دونیای راگەیاندنێکی ئاڵۆزو پارەدارو نائاکادێمی، نەک هەر بوو بە بارگرانی و بەڵا بەسەر شانی تاک و کۆمەڵگاوە، بەڵکو دۆخێکی هێنایە ئاراوە، بێ ئاستترین و گەمژەترین و دەمشڕترین کەسەکان، وێنای پاڵەوانیان بۆ بکرێ و ستایش و نمایش و خۆدەرخستن و زۆرترین قسەکردن، بە زانست و قسەی رادیۆیی و مەعریفە و زانست و قسەی دانسقە یەکسان بکرێت.
زیاد لەمەش دۆلارو دینار و پارەوپوڵ، شوێنی سەرجەم بەهاکانی کۆمەڵگا بگرنەوەو شوناسێکی بەرخۆری بە جڤاکی کوردی ببەخشن، مێژووی ژێر دەستەیی و تێکۆشانی ئەم گەلە بە خۆیەوە نەیبینیوە.