پوکانەوەی ناوەکی 

شۆرش خالید ئاژگەیی
  2025-10-22     442

لە دونیایەکدا دەژین هەرکامەمان لە رووبەرێکی تەسکی کۆمەڵایەتی و کایەی ئاڵۆزی سیاسیدا، بووینەتە پارێزەر وتەبێژی بەرژەوەندیەکانی خۆمان و سەپانی کردەی پیسخۆریی بەشێکی ترمان. 

لە دونیایەکدا گیرمان خواردووە سەرلەبەری بە جەنگ و ئاشوب و گەڕەشەو ململانێی خوێناوی و بۆمباو بەدکاری بەدکرداری و کردەی قێزەوەن و خوێن رشتن و گرژی و ئاڵۆزیەوە تەنراوەو دیوارەکانی لێکترازانی،  بە خوێن و باروتەوە سواخ دراوە. 

 

لەم کایەیەدا گرینگ نیە رابردووت چیە؟ تو کێیت؟ پێشینەی مەعریفی و بەکگراوندی کۆمەڵایەتیت چیە؟ پەروەردەی دەستی کام دایکوباوک و کۆمەڵگاو سیستەمی پەروەردەی؟ سەربەکام ئایدیۆلۆژیای؟ باری تەندروستی و سایکۆلۆژیات چەندو چۆنە و سەربەکام تەوژمی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئایینیت و لە ژێر سێبەری کام  بەڕێزی کڕدراوی “ بەڕێزتر” لەخۆت، کەنارکەوتوی. 

 

گرینگ نیە ئاستی خوێندەواری و رێژەی هۆشیاری و مەعریفیت چەندە؟ ئاخر پێم ناڵێی کێ هەڵسەنگاندن بۆ ئەم شتانەی سەربە دونیای “ شتەکان” دەکات؟ 

کێ پێوەری بۆ داناون؟ پێوەرەکان چین؟ کێن ئەوانەی بڕیار لە سەر ئاستی هۆشیاری و تيگەیشتوویی و پێگەیشتوویی و مەعریفی منو تۆ دەدەن؟ 

کێ بنەما ئەخلاقی و عەقڵانیەکانی  داناون؟ و لەم سەردەمەدا چۆن پێناسەی ئەخلاق و عەقڵانیەت و ئینسانیەت دەکرێ؟ پێوەرەکان چین؟ 

 

جاران مرۆڤ بوون و نیشتیمانپەروەری دوو دووانەی پێکەوەلکاوو دانەبڕاو بوون…جاران  ڕاکردن لە ناو هێزێکی بێ هێزو لاوازی سیاسی بۆ هێزێکی تری بەهێزی سیاسی، عەیبەیەکی گەورەو نشوستێکی ئەخلاقی مەزن و حاڵەتێکی ناشرین و قێزەوەن بوو…ئێستاکە ئەمبەرو ئەوبەرکردن و سەنگەر گۆڕینەوەو حزب گۆڕین و سەرۆک گۆڕین و  عەقڵ گۆڕین، رێک وەک کوێستان و گەرمێنی لێهاتووە و فۆرمێکی ناشرینی بەسەر فەزای گشتی سیاسی و نۆڕمە فەلسەفیەکانی سیاسەتدا هێناوە. 

ئێستێکە پارەو بەرژەوەندی و تێرنەخۆری و مشەخۆری و پیسخۆری و حەرامخۆری و بەرتیل

خۆری و مافخۆری، شوێن پێی بە باوەڕە جێگیرەکان، بەهاکان، باوەڕە ئایینیەکان، جوانیەکان و ئایدیۆلۆژی و گوتارە شۆڕشگێڕیەکان لەق کردووەو رووبەری ژیان بۆتە مەکۆی تەراتێنی تاک و جەمسەرە بەرژەوەندگەراکان و مسۆگەرکردنی ئێستاو ئاییندە…بەهەر نرخێکەوە بێت. 

 

مێژووی ئێمە پڕە لە رووداوی لەمجۆرە.ئەوە ئێمەین لە رێی باوەڕو بۆچوون و نۆڕم و هەڵوێستەکانمانەوە، لە رێی هەڵسوکەوت و جموجۆڵە سیاسی و کۆمەڵایەتیەکانمانەوە،  لە چەشنی ئەکتەرە نمایشکارەکانەوە لەسەر ستەیجی شانۆی پانتای پڕ لە ئەکتەری ژیان، گۆڕانمان بەسەر هەموو شت و بەها جوانەکاندا هێناوەو وەستاو شارەزاو پسپۆڕی لە جوانی خستنی بەهاکان و دروست کردنی گرژی و ئاڵۆزی و جەمسەربەندیەکان و دروست کردنی دونیایەکی ئاڵۆزی پڕ لە نیگەرانی و بێ خەوی و بێ خەمی و هەڵکشان و داکشانین. 

 

سەردەمی ئێستا سەردەمی ڕاکردنە لەو واقیعەی خۆمان ئەندازیاری سەرەکی بونیادنانین. سەردەمی لەسەرلەنوێ داڕشتنەوەی حەقیقەتە مێژووییەکانە، بەڵام  بە مەزاجی خۆمان و پێوەرە رەمزی و دیسکۆرس و پارادایمەکانی ئارەزوومەندانەکانی خۆمانەوە. لە هەمووشی وێرانکەرتر و پرۆکێنتەر، چاوروانی،  سیمای ئێستای ئاڵۆز و تەماویمانە. ئێستا وەرزی شکست و نشوسستی بەهاکانە…شکستی و پوکانەوەی ئینسانیەت و سۆزو و وەفاوئەمەکداری و پەیمان شکێنی و بەڵێنی بەتاڵ و هاشوهوشی بازاڕیانەو گاڵتەجاڕی ماس مێدیایەکی مایەپوچی وێرانکەرو گنە. 

 

دونیای ئێستامان پڕیەتی لە نیشانەکانی پوکانەوەی مافی مرۆڤ و یاساکان و چڵەپۆپەی فاشیزم و پۆپۆلیزم و سەروەرو سەردار کردنی دۆلاریزم و دیناریزم و ناشتنی ویژدان و هاودەردی و هاسۆزبوونە. 

زەمەنی نقوم بوونە لە ناو  “ ئێگۆ”یەکی لەخۆبایی و خۆپەرەست و خودێکی سەرگەردان و بزرو بزۆزو کەم هێزو سەرکز. 

 

سەردەمی  چەکەرەی عەشقێکی خۆڵەمێشی و درۆیینەو ساختە و خودئەڤینیەکی بێ ناوەرۆک و ناشرین و نەغرۆبوونە لە ناو “ ئێگۆ”دا ( خۆپەرەستی). زەمەنی پەراوێزکەوتن و پەراوێز خستن و کەنارکەوتن و گۆشەگیری و  بە حاشیەبوون و فەردگەرایی و خۆدابڕینە لە کۆمەڵگایەکی پڕ لە کێشەو نایەکسان و کپ و تووڕەو ئاڵۆزکاو .

 

ئێستامان وەرزی کاڵ بوونەوەی سۆزە. سۆز بەرامبەر سەرجەم ئەو شتانەی  لە تایبەتمەندیە جەوهەریەکانی مرۆڤ و مرۆڤایەتین.  زەمەنی میعراجی هزرو سنووربڕینی فکرە بۆ ناشوێن…وەرزی کاڵبوونەوەی فکرو چاولێکەری و مەلەکردنە بە ئاراستەی شەپۆلی زەریاو شەن کردنە بە ئاڕاستەی باو بەرژەوەندی. زەمەنی چەقینە لە ناو دۆخێکی ئاڵۆزی ناکۆتا و میکیاج کراو بە هاورێیەتی درۆیینەو قسەی باقوبریق و بەڵێنە بەتاڵە خەڵەتێنەرەکانی دونیای پڕ لە کێبڕکێی ئابوری و سیاسەت. 

قۆناغی لە جوان کەوتنی ئاکارە جوانەکانە. 

زەمەنی پێویستی بوونە بە عەشقی ڕاستەقینە و خاڵی لە تەڵەکەبازی و نمایشی ساختەو خۆدەرخستن و یاری بە عەقڵ و ئاوەزو خۆشباوەری. 

سەردەمی سڕینەوەی دوێنێیەکی جوان و بێ بایەخ کردنی ئێستاو لەکەدار کردنی داهاتوو و دەسخەرۆدانی هیوایە بە بەڵێنە خەڵەتێنەرەکان. 

 

لەم سەردەمەدا زەینەکان ساردوسڕو لە پەلوپۆ کەوتوون و لە خاڵێکدا قەتیس ماون. دۆستایەتی، خزمایەتی، هاوسێیەتی و هاوڕێتی و خۆشەویستی تا پلەکانی ژێر سفر دابەزیون…هاوسۆزی و هاوچارەنووسی لە ماناو واتا کەوتوون…هەرکەسەو بیری لای بەرژەوەندی و  مسۆگەرکردنی ژیانی خۆی و دەست خستنی پلەوپایەو پێگەو رێگەو جێگەی گەرم و نەرم و فێنک و سازگارو کڕینی زەوی و ئاسمان و تاپۆکردنی میرات و دەسکەوتەکانە. 

 

ئەگەر یەکێک پێویستی بە یارمەتی بێت، کەم کەسانێک هەن لێی تێبگەن…مرۆڤەکان بەزەیی نەک هەر بە یەکتر، بەڵکو بە سرووشت و ژینگەو ئاژەل و باڵندەکانیش نابەنەوە. 

هیچ کەس تاقەتی خوێندنەوەی کتيبی نیە. لە سەر پەڕەی کتێبەکان هیچ نانووسرێت. تەنانەت لە پێناسەکردنی دۆست و نەیارو دوژمنیش دا، پێوەرەکان دەگۆڕێن و هیچ شتێک وەک خۆی نەماوە. 

 

ئێمە پێویستیمان بە گۆڕانکاریەکە هاوتەریب و هاوئاهەنگ بێت لەگەڵ خێرایی ژیان و  گەشەو پێشکەوتنی ژیان و جووڵەی تەکنۆلۆژی و  لە گەڵ تەمەنی کورتمان رێ بکات و رێکی بێتەوە. 

 

ئێمە حەوجەی گۆڕانکاریەکین فۆرمی ژیانی ئێستامان بۆ باشتر و دۆخێکی جێگرتر بگۆڕێ و لە رووبەرووبوونەوەی سەختیەکاندا یارمەیمان بدات خودی خۆمان بە هزرو دەست و هێزوبازوی خۆمانەوە دروست بکەینەوە.

 

 خێرایی ژیانی ئاڵۆز و چرکەساتە خێراکان وادەکەن لە روانگەیەکی ترەوە لە سەرلەبەری ژیان و رەگەزە جەوهەریە بنەڕەتیەکانیەوە بنوارین و بەدەر لە چاوەروانیەکانمان، بینەری ئەو پێشهات و رووداوانە بین، هەرگیز خەیاڵمان بۆیان نەچووە و لە پێشبینیماندا نەبوونە.

 

هەمیشە حیکایەتی “دەنگ “بە وشەی “بێدەنگی” کۆتایی دێت و وەک دەنگی تەسبیح، بێمافی، بێ ژیانی، بێ حاڵی، بێ بەختی، بێ دۆستی، بێ نیشتیمانی، بێ گوزەرانی و بێ ئۆقرەیی و…هتدی بەدوادابێت. ئەشێ لە رووبەری کۆمەڵگایەی پڕ لە “ بێ”ـیەکاندا، هەمیشە چاوەڕوانی رووداوە چاوەڕوان نەکراوەکان و خاڵە  وەرچەرخانەکانی ئەو چرکەساتانە بین،  ئەشێ لە ئانوساتێکدا ئاڕاستەی کۆمەڵگاو ژیان بگۆڕن و لە دووریانێکی چارەنوس سازدا یەکلا بکرێتەوە.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×