مرۆڤ لە گەڵ لە دایک بوونی، کۆمەڵێک پێدراو لەگەڵ خۆی بۆ ئەم جیهانە ئاڵۆزەدا دەگوازێتەوەو تا سەرەمەرگ لەگەڵیاندا دەژیت. یەکێک لەوانە مەرگە.
مەرگ وێنای لەدایکبوونێکی نوێ و سەرەراو دەسپێکی ترە. مەرگ گرینگترین ئەو بەشەی لە دایک بوونە مرۆڤ بە بێ ئەوەی هیچ دەسەڵاتێکی بەسەرەوە هەبێ لەگەڵ لەدایک بوونی مرۆڤدا، ئەویش لە دایک دەبێ.
مەرگ نابینرێ بەڵام وەک پێدراوێکی سرووشتی و بەهێز و هەژمون و تەنانەت دێوەزمەیەک و تارماییەکی نەبینراو، بە درێژایی تەمەنی مرۆڤ، سات بە سات لەگەڵیدا رێ دەکاو سەرلەبەری کایەی ژیانی دەخاتە ژێر کارتێکردن و کاریگەری و هێزی شاراوەی خۆیەوە.
مەرگ بە بن بەست گەیشتنی پرۆسەی ژیان کردن و هەناسەبڕین و ماڵئاواییە لەو رووبەرە ئاڵۆزە پڕلە رووداوە پێشبینی نەکراوو تەژی هەڵکشان و داکشانەی ناوی نراوە دونیا.
دونیا بە هەموو رەهەند وێستگەو قۆناغ و تایبەتمەندیەکانیەوە، ئەو ژینگەیەیە مرۆڤ بۆ ساڵانێک تیایدا دەژیت و لە رێگەی کاروکردارو رەفتارو کارلێکە بەردەوامەکانیەوە دەبێ بە بەشێک لەو رووبەرە پڕ لە جەنجاڵەی، تاپۆی هیچ مرۆڤێکی بەدەسەڵات و بێ دەسەڵات نیەو لە چەشنی ترانزێت و ئامادەسازی بۆ سەفەرێکی دوورو خاڵی کۆتایی، پێیدا گوزەر دەکات و دواجار هەر لە ناخی ئەو زەویدا دەنێژرێت و دۆسیە دونیاییەکەی و شوناسەکانیشی دەسڕێنەوە.
لێرەوە سەرجەمی ئومێدو ئارەزوو و خواست و ئامانجەکان دەگەن بە خاڵی کۆتایی و لە وێستەگەی ترسناکی ژێرگڵدا دەنێژرێن و ئەسڕێنەوە.
مەرگ لەم سیاقەو لە رووبەری ئەم دونیایەدا و لەگەڵ مرۆڤدا رێ دەکاو هەنگاو بە هەنگاو لەگەڵیەتی و تا دواساتەکانی ژیان، لەگەڵ مرۆڤدا دەمێنێتەوەو لێی جیانابێتەوە.
یەکێک لەو رووداوانەی لە ماوەکانی رابردوودا وەک بۆمبێک و بوومەلەرزەیەک بە رووی کۆمەڵگای کوردیدا تەقیەوەو بوو بە بابەتێکی زۆر گەورەی راگەیاندن و جێی قسەوباس و بایەخی مێدیایی بۆ کۆمەڵگا، بڕینەوەی ئەندامی نێرینەی پیاوێک بوو لە یەکێک لە شارەکانی کوردستان لە لایەن خێزانیەوە.
ئەشێ بڕینەوەی ئەندامی جەستە لە رووی کۆمەڵایەتی و بە پێی یاساوە ئاکارێکی قێزەوەن و پڕلە مەترسی و تاوانێکی ترسناک و نەبەخشراو بێت، یەکێک بەرامبەر ئەویترەوە بیکات.
نەخاسمە ئەم کردەیە لە لایەن هاوسەرەوە ئەنجام بدرێت و پاساوو بیانووی جۆراوجۆری بێ بنەماو نالۆژیکی، بە مەبەستی بە ئاسایی کردن و پینەوپەڕۆکردنی بۆ بهێنرێتەوە. بەڵام ئەم کردەیە ناچێتە خانەی کوشتنی فیزیکیەوە. بەڵکو هەوڵێکە بۆ کوشتنی مەعنەوی و سەندنەوەی چەمکی “ هێز “لە پیاوی بەهێز یا لە پیاوخستنی رەگەزی نێر و شکاندنی شکۆی مەعنەوی و پێناسی بەهێزبوون و شوناسی پیاوبوونی.
دەنگدانەوەی ئەم تاوانە بە جۆرێک بوو لە چەند چرکەیەکدا سەرلەبەری رووبەری کۆمەڵگای تەنیەوەو
و دونیای مێدیاکانی بە هەموو لقەکانەوە بەم هەواڵەوە سەرقاڵ کرد. هەواڵێک بوو بە خاڵێکی وەرچەرخانی مێدیایی و سەنتەری شرۆڤەو ڕاڤەکانی کۆمەڵگاو پێش بینی دەرەنجام و مەترسی و هۆکارەکانی پشتی و رەهەندو لێکەوتەکانی.
بيگومان ئەندامی نێرینە لە تێگەیشتنی کۆمەڵگای کوردیدا یەکسانە بە سەرچاوەی هێز و کۆنترۆڵ و دەسەڵاتەوەو نەمانیشی یەکسانە بە مەرگی مەعنەوی و بچووک بوونەوەو سڕانەوە.
ئەندامی نێرینە لەم سیاقەدا لە چەشنی پێدراوێکی گەورەو گرینگ و ژیاری، شوناسی “پیاوبوون” و بەهێزبوونە. ئەندامی نێرینە لێرەدا هێمایەکی بەهێزە بۆ “ پیاو” بوون و نەمانیشی یەکسانە بە لە “ هێزکەوتن” و “ خراپ کەوتن” و “ شکۆ کەوتن” و ئەتک کردن و کردنی پیاو بە هەیکەلێکی بچوک کراوەی دیکۆری پاتاڵی پەراوێزکەوتووی دەرەوەی کۆمەڵگاو کردنی بە هێمایەک بۆ گاڵتەجاڕی و حیساب بۆ نەکردن بۆ بکەرێکی بێ سوودو لەکار کەوتوو.
بێگومان ئەگەر ئەم ئەتک کردنە بریتی بووایە لە بڕینەوەی بەشێکی تر لە جەستەی پیاو لەوانە لووت یا گوێچکە، ئەم دەنگدانەوە گەورەیەی نەدەبوو و نەدەکرا بە بابەتێکی بایەخدارو جێی سەرەنجی مێدیایی تا ئەم ئاستە.
لە روانگەیەکی فەلسەفی و سایکۆلۆژی و تێگەیشتنی بەشە هەرە گەورە و کۆنسێرڤاتیزمی ( کۆنەپارێز) کۆمەڵگای کوردیەوە، نەمانی ئەندامی نێرینە جگە لە کارەسات و دەردو بەڵاو کەموکورتیەکی کوشندەو وێرانکەر، یەکسانە بە لە پیاوەتی کەوتن و لە دەسەڵات خستن و لێسەندنەوەی چەکێکی پڕ کاریگەرو بەهێز لە خودی پیاوەوە. یەکسانە بە کەڕووکردن و قەوزەکردنی مرۆڤێک و دابەزاندنی بۆ ئاست خوارەوەی هێزو حوکمڕانی و گەورەیی و سەنتەر بوونەوە چ لە ناو خێزاندا و چ لە پانتای کۆمەڵگادا.
ئەم بەشە لە جەستەی پیاو لە مێژووی ململانێکانی ناخی کۆمەڵگادا، شوناسی مرۆڤ بوونی پیاوەو یەکسانە بە پێناسی شکۆو مەرجێکی سەرەکی پیاوبوونە. تەنانەت لە کاتی ململانێ و گەرمەی شەڕەجنێوەکانی ئەندامانی کۆمەڵگادا، ئەندامی نێرینە وەک چەکێکی پەلاماردان و کوشتن و بڕینی مەعنەوی و بکەری لێدان لە شکۆی نێرومێ و بێ حورمەتی کردن و سوکایەتی کردن بە خێزان و گشت کۆمەڵگا، بەکار دەبردرێ و ناحەسێتەوە.
ئەم بەشە لە جەستەی پیاو وێنای ئەو دونیا فۆڕمگرتووە سێکسیە دەکات، خرۆکەکانی دەماغی تاک بە تاکی ئینسانەکان، بە هەژارو دەوڵەمەندەوە تیایدا لە نشونماو جوڵەو نوێبوونەوەی سیستەماتیکی خێرادان و بە دەور چەمکی “ چێژ وەرگرتن”دا دەخولێنەوە.
مێدیای کوردی بە گشت فۆڕمەکانیەوە، بە نووسراوو بینراوو بیسراویەوە، وەک ئەوەی هەنگیان لە کونی دارا دۆزیبێتەوە، کێبرکێی ئەوەیان بوو کامیان لە رێگەی لێدوان و هەواڵ و ریپۆرتاژ و سەرچاوە ئاشکراو شاراوەکانی خۆیانەوە دەگا بە بنج و بنەوانی هۆکارو دەرەنجام و لێکەوتەو دەرهاوێشتەکانی ئەو رووداوەوە. تەنانەت لە سۆشیال مێدیاو مێدیای بینەرو بیسەرو خوێنراودا زۆرترین گرینگی و بایەخ و سەرەنجی پێدراوو ریکۆردی گشت هەواڵ و دەنگوباسێکی شکاند.
“رووداوسازان” و “رەوت سازانی” ئەم رووداوە تاوانکاریە و جۆری گرینگی پێدانی پێدراوو دامەزراوەکانی کۆمەڵگاو دامودەزگاکانی بە دەرهاوێشتەو هۆکارەکانیەوە، ئەم حەقیقەتە سادەیەی سەلماند، لە کۆمەڵگای کوردیدا ئەندامی “نێرینە” سەروەر و سەردارو سالارەو هەر جۆرە هەواڵ و دەنگوباسێکی تایبەت بەم “ سالارکردە”، لە سیاقێکی مێدیاییدا، لە هەموو رووداوەکانی تر، زیاتر مایەی بایەخ پێدانی گشتە.
لە پاڵ ئەمەشدا سەلماندنی حەقیقەتی ئەم تێگەیشتنەش بوو، کۆمەڵگای نەریت پارێزو خۆپارێزی کوردی، هەڵگەری پێکهاتەیەکی کۆنەپارێزی “ نێرینەسالار”ـەو زۆری ماوە قۆناغەکانی “ نێرینە سالاری” و “ نێرینە سازی” و “ پیاوسالاری” تێپەڕێنێ و هەنگاو بەرەو تێپەڕاندنی قۆناغی پۆست “ نێرینە سازی” ـەوە بنێت و لە بری ئەمە، رێگای پێشکەوتن و گەشەسەندنی کولتوری و عەقڵی و لۆژیکی بۆخۆی هەموار بکات و هەڵگری دونیابینیەکی تری مەعنەوی، فکری، ودیدگایەکی نوێ و مەعریفەیەکی تازەی ئینسانیتر بێت.