بەداخەوە دونیای سیاسەت و کایەی سیاسی و چەمکی کوردایەتی دوای ڕاپەڕین, ئەو مرۆڤە دەروون نەخۆش و ناوبۆش و بێ ئەسل و نەسەب و کەم نرخ و چەنەبازابە سووکیان کرد و لە جوانیان خست، بۆ دەست خستنی پۆست و پلەو پایەو سامان کۆکردنەوەو نمایش و خۆدەرخستن، پەنایان بۆ ماستاوکردن و پان کردنەوەو بە شان و باڵ پیاهەڵدانی ئەموو ئەو برد و کردیان بە کولتورێکی گەن و قێزەوەن و فەزیلەتێکی ناشرینی داڕماوی ئەخلاقی لە هەرچی ماناو جوانی و پەیام و بەها و قورساییە.
دوای ڕاپەڕین و بە دیاریکراوی دوای رووخانی بەعس و پرۆسەی ئازادکردنی عێراق، چینێک لە شایەری بێ شوناسی بێ بەهای میدیایی و چاوچنۆک و خۆنمایشکارو هەلپەرەستی چەنەبازی ماستاوکەری هەڵتۆقیوی چەقی ململانێ سیاسیەکان وەک زەقنەپوت، لە ڕووبەڕی کۆمەڵگاو میدیا دەرکەوتن و خزانە سەر شانۆی کایەی سیاسی و ململانێ حزبیەکانەوە.
ئەمان لە رووی مەعریفەی سیاسی، پێشینەی روناکبیری و پاشخانی میدیاییەوە، دۆڕاوترین، هەژارترین و کەنارکەوتووترین تاکەکانی کۆمەڵگا و دونیای سیاسەت و حزبایەتی بوون و هەڵگری لانی هەرە کەمی مەعریفەی سیاسی و دونیای فکر نەبوون و جگە لە ئەزبەرکردنی چەند وتەو چەمک و دەستەواژەی سیاسی، خاوەنی هیچ ئەزمونی سیاسی ە هونەرێک و شارەزاییەک نەبوون.
درێژەپێدان بە گرینگی پێدانی لەشکەرێک لە شایەروچاوەش و دەهۆڵ زەن و زۆڕناژەنی بێ حەیاو حەشاماتە چەنەبازەکانی پانتای شاشەو میدیا و داهێنەرو ئەندازیاری پیاهەڵدان و درۆزان و درۆسازو لەشکەرێک بکەری چەواشەکاری ئاڕاستەکراو، لە ئێستایەکی ئاڵۆزی کۆمەڵگای کوردیدا، وێنای کارەساتێکی ئەخلاقی و قەیرانێکی قووڵی مەعریفەی بواری سیاسەت و میدیاو حزبایەتی و نیشتیمانیە.
ئەم لەشکەرە لە خۆمەلاسدەرە هەلپەرەست و حەماسگرتووە چاوچنۆکەی پۆست و پلەو پایەو دینارو دۆلار، هەم ژیانیان لە جوانی و هارمۆنیاو شکۆ خست و هەمیش کایەی سیاسەت و مەفهومی حزبایەتی و حزبگەراییان لە گشت ماناو مەفهوم و پەیام و ئەرکێکی نیشتیمانی و وەزیفەیەکی نەتەوەیی بەتاڵ کردەوە و تا سەر ئێسقان ناشرینیان کرد.
تاکە هونەری ئەم توێژە داهێنەرە، هۆنینەوەی شانامەو نووسینەوەی دەقە کرچ و کاڵەکانی شایەرنامەی پیاهەڵدان بوو بەم و ئەو بەرپرسی حزبی و حکومی، بۆ دەست خستنی پۆست و پلەو پێگە لە ئاییندەی حزب و سیستەمی حوکمڕانیدا. بەهۆی ئامادەیی چاوچنۆکی بێ سنوور و تێرنەخۆری و هەڵپەی پۆستەوە، هەم سیاسەتیان ناشرین کرد و حزبایەتیان لە چاو خەڵکی خست و هەمیش ئینتیمایان بۆ نیشتیمان سفر کردەوە.
بەداخەوە لەم بیست ساڵەی رابردوودا ئاکارو دەرکەوتنە میدیاییەکانی ئەم چاوەش و شایەرە هەڵتۆقیوە گرینگی پێدراوو فووتێکراوانەی رووبەری میدیاو سیاسەت و کاری حزبی، کولتورێکی ئەوەندە ناشرینی دروست کرد، مرۆڤ نازانیت بە کام پێوەرو کام مەعریفەو کام مێتۆدی رەخنەییەوە رەخنەی بکات و لە رێگەی هەڵسەنگاندنەوە شرۆڤەی بکات .
هێزو تەوژمی ئەم دۆخە و هەژمونی ئەم کولتورە ناشرین و باڵادەستی شایەرە پان کەرەوەکانی شاشەو میدیا، دەرفەت و زەمینەیەکی وای هێنایە کایەوە، ئاکاری ناشرینی ماستاوکردن و پیاهەڵدانی کرد بە نەریتێکی ناشرینی کۆمەڵایەتی و پەیژەیەکی ئاسان بۆ بڕینی قۆناغەکانی مسۆگەر کردنی پۆست و پلەو پێگەو سامان کۆمردنەوە.
باڵادەستی مامۆستایانی هونەری مامەحەمەیی لە پێگەیاندنی نەوەیەکی تازە و خوێن گەرم و حەماسی و کاڵفامی فکرداخراوو بێ روئیاو جیهانبینی ڕۆڵێکی گرورەی هەبوو. زیاد لەمەش بەشێکی گەورە لەم شایەرە هەرزەکارە کەم فام و کاڵفام و کاڵ عەقڵە بێ دیدگاوبێ ئایدیۆلۆژی و بێ مەعریفەی دونیای راگەیاندن و ماس میدیاو مێژووی سیاسی حزب و بزاڤی رزگاریخوازی کورد، بوون بە دەمڕاستی حزب و سیاسەت و میدیاو دونیای راگەیاندنەوە.
لەگە ئەمەشدا ئێمەی نەوەی هەشتاکانی سەردەمی مقاوەمەو خەبات و تێکۆشان، وێرای رووقایمی و مامەڵەی نەشیاوو ناپاکی و بێ حەیایی بڕێکی بەرچاو لە شایەرەکان لەگەڵ پەیام و ئەرک و سرووشتی کاری سیاسی و ژیان و مەعریفە و مەفهومی کوردایەتی و ئایدیۆلۆژیاو مێژووی سیاسی، لە ئێستاماندا کەنارکەوتووترین توێژی قۆناغی پۆست ڕاپەڕینین.
بەشێکی گەورە لە ئێمەمانان هێشتا هەڵگری هەمان شوناسی مێژووی سئاسی رابردوو و حەماس و یادەوەریەکانی رابردووین و لەگەڵ ئەوەشدا جەوهەری کاراکتەری بەشێکمان هێشتا بەپاکی و دەست لێنەدراوی ماوەتەوەو نەکەتۆتە بەردەم ڕەشەبای کاولکاریە سایکۆلۆژی و کۆمەڵایەتیەکانی قۆناغی دوای ڕاپەڕین و باڵادەستی شایەرەکانی ڕووبەری میدیای بێ نرخ کراوەوە.
لە ئێستای بڕێکی گەورە لە نەوەی هەفتاکان و هەشتاکانی ئێمەماناندا، وێستگەیەک هەیە کەتۆتە دەرەوەی ئەو واقعە تاڵەی تیایدا بە ناچاری رێ دەکەین و لەگەڵ تەوژمەکانی کۆمەڵگادا دەڕۆین. ئەو وێستگەیەیە مرۆڤ و سرووشت و کۆمەڵگاو نامۆبوون و تۆران پێکەوە ئاشت دەکاتەوە، بەڵام مەرج نیە ئەم وێستگەیەش گۆڕانی بەسەردانەیەت و بە فۆڕمێکی تر و لە قۆناغێکی دیکەی کایەی ژیاندا دەرنەکەوێتەوەو فۆڕمێکی تر بە کەسێتی و دیدگاکانماندا نەبەخشێت و سەرقاڵی یاریە سیاسی و ئاڵۆزیەکانی ناویانمانەوە نەکات. خەیاڵ و خەیاڵگە بەگشت پێدراوەکانی ناویەوە و خۆزگە بەدینەهاتووەکان، بەشێکی سەرەکی ئەو دونیایەیە، نەوەی رابردوو تیایدا دەژیت و توانای ئەوەی نیە دەست بەرداری بێت و بیخاتە لاوەو پشت بکاتە بەهاو پرەنسیپە جێگیرەکانەوە.
خەیاڵی نەوەی پێشوو، ئەو شوێنگەیەیە مرۆڤ بە دەستبەرداربوونی لە پرسیارەکانی (چۆنێتی) و (چییەتی) و خود و کۆمەڵگا و سیاسەت، حزب و حزبسالاری و چەمکە نیشتیمانی و نەتەوەییەکان، دەگات بە لووتکەی ئاسوودەیی و رەھابوون لە ( بۆچی) و ( بۆ) یەکان و ( لە پێناو چی) ـەکان و رەهابوون لە پرسیارە سەت بارە بێ وەڵامەکان و ئامانجە بەدینەهاتووەکانەوە.
ئەوەی مامەحەمەییەکان و چاوەش و شایەرو ماستاوچی و پان کەرەوەکانی دوای ڕاپەڕین لە چەشنی کۆمەڵە ڤایرۆسێکی خەتەرناک و کوشندە، بە کایەی سیاسی و حزب و پرەنسیپ و مەفاهیمی سیاسی و کاراکتەرو بکەرە سیاسیەکانەوە کردیان، ( ڕا ) یەک بوو هەموو شتێکی لە پێناوی پەڕینەوە لە قۆناغێکی جێگیرەوە بۆ قۆناغی دوای ( پەڕین) کردە قوربانی و ئۆباڵەکەشی خستە ئەستۆی ئەوانیترەوە.