ئایا گۆڕانکاریی لەکوردستاندا ئەستەمە؟
هێمن ئەحمەد
2020-06-25
بەدریژایی مێژو و سەردەمە جیاوازەکان ژیان لە کوردستان پڕ لە نەھامەتی و کێشمەکێش بوە ، بارودۆخ ھەرگیز لەبار نەبووە بۆ ھاوڵاتیانی . ئینجا ئەم نالەباری و تەنگژە و قات و قڕی و کوشت و بڕینەی خەڵک یان دەسەڵات دارە شۆڤێنیە یەک لە دوایەکەکانی بەغداد دروستیان کردووە یان ھێزێکی دەرەکی و داگیرکەر یان پارت و شۆڕشە کوردیەکان ، لە ئێستاشدا دەسەڵات و حکومەتی کوردی . ھەرچەند ھاوڵاتیش کەم و زۆر ئەمەی پێ قبوڵ نەکراوە و بەشێوەی خۆنیشاندانی ئارام و ھەندێ جار ڕژانە سەر شەقام و توندو تیژی ، بە گژ ئەم نادادیانەی دەسەڵاتدا چۆتەوە .بەڵام ھەموو جارەکان دۆخەکە دوای ئەمەش نەگۆڕاوە . دەسەڵاتیش بێدەنگ بوە لە ئاستی داواکاریە سەرەتاییەکانی خەڵک و بە ھێزیش بە گژیاندا چۆتەوە . زۆر جاریش دەسەڵات بە بەڵێنی درۆ ماوەیەک توانیویەتی توڕەیی و دواکاریەکانی ھاوڵاتی کپ بکاتەوە . لەبەرئەوە ناڕەزایەتی و خۆنیشاندانەکان دەرەنجامی خراپتر و زیانی زیاتری لێکەوتۆتەوە نەک ببێتە ھۆی چاکسازی و ھۆکارێک بۆ ئەوەی دەسەڵات بە خۆیدا بچێتەوە . پارت و ھێزە ئۆپۆزسێۆنەکانیش نەبوونە جێی متمانە ی خەڵک و پێشەوایەکی ڕاستگۆی خەڵکی نەبوون . ھەر بۆیە دەبینین لە ئێستادا سەرەڕای ئەم ھەموونەھامەتی و زوڵم و زۆرەی دەسەڵات ، چیترشەقام ناتوانێت مەکۆیەکی گەورە و شوێنی گردبونەوەی زۆربەی چین و توێژەکانی ناڕازی بێت .
لێرەدا ئەوەی دەمانەوێت زیاتر ھەڵوێستەی لەسەر بکەین ئەمەیە ؛ تا ڕادەیەک نامانەوێ لۆمە و سەرزەنشتی ئەو دەسەڵات و ھێزانە بکەین کە خۆماڵی نین و کوردی نین . بەڵام بۆچی دەسەڵاتێکی کوردی دەبێت بەم شێوەیە فەرمانڕەوایی بکات و ببێتە جێگەی تانەو تەشەر و بێ متمانەی زۆربەی زۆری ھاوڵاتیانی . لەکاتێکدا ھەر ھاوڵاتی دروستکەر و ھاوکار و پارێزەری ئەم دەسەڵاتە بووە ، ھەر لەساتی دروست بونی یەکەم دەستە و تاقمی چەکداری و شۆڕش گێریدا ھەتا دروست بوونی قەوارەو دەسەڵاتێکی کوردی . دەبێت دەسەڵات زۆر بە پەلە بەخۆیدا بچێتەوە . بزانێت و تێبگات بۆچی ھاوڵاتی تا ئێستا خۆی بە کەسێکی دڵسۆزی پارتێکی کوردی و پارێزەری دەسکەوتەکان و حکومەتی کوردی زانیوە . بەڵام چیتر ھاوڵاتی ناتوانێت وەک پێشان بیر بکاتەوە و ڕەفتار بکات . نەک ھەر ئەمە، بەڵکو توڕە و ناڕازی و نیگەران و ھەندێ جاریش ئارەزوی ڕاپەڕین و پەلاماردان دەکات .
تێناگەین دەبێت بەرژەوەندی ئەم دەسەڵاتە چی بێت کاتێک دەست دەکات بە چەوساندنەوە و برسی کردنی ھاوڵاتیەکانی ! بۆچی دەست دەبات بۆ قوت و مووچەی خەڵکی بەناوی چاکسازیەوە . لە کاتێکدا ھەمووان دەزانین گەندەڵی و نادادی لە کوێوە سەرچاوەی گرتووە و زۆرترین بەھەدەردان و دزی لە بودجەی ھەرێم لە کوێدایە و چۆن ڕێکخراوە . خۆ دەزانن کۆمەڵێک خەڵکی تاوانکار و دەست بەخوێن سوربوی دژی ئەم خەڵکە کە بەکرێگیرا و چڵکاو خۆری ڕژێمی پێشوی عێراق بوون ، تەنھا مافی ئەوەشیان نەبو لە دوای ڕوخانی ڕژێم لەسەر ئەم خاکە بژین . کەچی پاش ڕاپەڕین ئەمانە بونە کاربەدەست و خاوەن ڕێز و مووچە خۆری ئەم دەسەڵاتە . وە لێرەو لەوێ دەبینرێن چۆن خۆیان دەکەن بە بارەگا حیزبیەکاندا کاتی مووچە وەرگرتن . ھەندێک لەم کەسانە و کومەڵێکی زۆری تریش کە ساڵانێکە بوونەتە دانیشتوی ئەوروپاش لەوێوە دەگەڕێنەوە و مووچەکانیان وەردەگرن . بەبێ ئەوەی لە ھەموو ژیانیاندا چەند ڕۆژێکیش خەبات و تکۆشانیان کردبێت یان قوربانیان دابێت لە پێنا و ئەم خاک و وڵاتە . ئاخر ئەی ھاوار کەی ڕەوایە بۆ دەسەڵاتێک بەچەند مانگ جارێک مووچەیەک دابەش بکات ، سەرەڕای ئەوەش بیر لەڕێژەیەکی زۆری بڕینی بکاتەوە .
ئەی ئێستا چارە چیە ؟ ھەموو ڕێگەکان تاقی کرانەوە و ھیچیان نەگۆڕی . خەڵکیش بێزار و وەڕەس بوون لە قوربانی دان و ھاوار کردن . کەواتە دەبێت دەبێت بیر لەوە بکەینەوە کە ھەموو سەری خۆمان ھەڵگرین و وڵاتیان بۆ جێ بھێڵین ، یان ملیان بۆ بدەین و خۆمان و خواست و داواکاریەکانمان ڕادەست کەین و چیتر چاوەڕوانی ھیچ گۆڕانکاریەک نەکەین لە کوردستان .