گەر ئاوڕێک بۆ چەند دەیەی ڕابردوو بدەینەوە؛ دەیەی پەنجاکان تا دەگاتە دەیەی ھەشتاکان، خوێندن و پەروەردە لەبەرزترین، بە بەھاترین و شکۆدارترین ئاستدا بوو.
سێکتەرەکە خودی خۆی، جێگەی گرنگیپێدان،چاودێری و نرخ بۆدانان بو لەلایەن دەسەڵاتە یەک لەدوا یەکەکان.
کادران،مامۆستایان و فەرمانبەرانی پەروەردە ڕێز و سەنگێکی تایبەتیان پێدرابو، ھەم لەلایەن دەسەڵات ھەم لەلایە کۆمەڵگەوە.
بابەتگەلێکی سەردەمانی زێڕینی پەروەردە و فێرکردن ھەن، کە ھەرگیز لە یادو بیرەوەری ئەو کەسانەدا ناسڕێنەوە کە پێیدا تێپەڕیون و ئاشنای بون.
تەنھا نمونەیەکی وەک پەرتوکی (ئەلف و بێی نوێ)ی مامۆستا ئیبراھیم ئەمین باڵدار بەسە بۆ ئەوەی نرخ و بەھای پڕۆسەی خوێندنی ئەو سەردەمانەمان لەلا بەزیندویی بمێنێتەوە.کە لەساڵی ۱۹٤۹-۱۹٥۱ ئامادە و پاشان چاپکراوە.
کەس ھەیە ئەو وێنە ڕەنگاوڕەنگ و ناوازانە لە بیرەوەریدا شوێنێ نەگرتبێت و ڕەنگدانەوەی لەسەر ژیان و ڕەفتاری ئەو سەردەمەی نەکردێت؟
کە لەلایەن ھونەرمەندی شێوەکار (بدیع باباجان)ە لەسەر بەرگ و پەڕەکانی ئەم پەرتوکە دەنەخشێنرێت و پاشان لەساڵانی ۱۹٥۳-۱۹٥٦ لەلایەن ھونەرمەندی ئەڵمانی (تروودی میتلمان)وە دەستکاری دەکرێت.
ساڵانێک ھەبون خوێندکاران لەخۆشی کۆلارەکەی دارا، کۆلارەیان دروستدەکرد و ڕەوانەی ئاسمانیان دەکرد، شەو خەویان بەماڵی مام گورگەوە دەبینی کە لەگەڵ مام بزن لەسەربانەکەی تەپەتەپی دەکرد،بەخەیاڵ لەگەڵ ئازاد و نەسرین دەچونە سێو ڕنین و تێر بۆنی سێوەکانیان دەکرد. بەخۆشی مێوژەکەی مام زۆرابەوە بەدوای دەستگێڕ و فرۆشیارەکانی گەڕەکدا ڕایاندەکرد...ھتد.
گەر بەراوردێکی پڕۆسەی پەروەردەو فێرکردن بە ئەم سەردەمە بکەین، دەبینین کۆی پڕۆسەکە لە ئاستێکی زۆر نزم و پڕ خەوش و ناھەمواریدایە.
ئیتر ھەر لە سیستمی فێرکردنەوە تا دەگاتە بابەتی پەروەردەیی، ژینگە و خودی خوێندکاریش.
گەر بڕوانینە ئاست و پایەی مامۆستاو کادری پەروەردەیش دەیان کێشە و سەرنج و تێبینی ھەن بۆ وتن، کە کاریگەریەکی زۆریان لەسەر بێنرخکردنی خوێندن ھەیە و بونەتە ھۆکارێک بۆ لێدان لە پێگەو شکۆی مامۆستا و کادری پەروەردەیی.
ھەموان دەزانین کێشەکانی ئەم پڕۆسەیە لەکوێوە سەرچاوەی گرتوە و چۆنیش ڕێگەچارەی بۆ دەدۆزرێتەوە، بەڵام مەبەست نەبونی لادانی بەربەستەکان و چارەسەرکردنی کۆی کێشەکان، وادەکات پڕۆسەکە ڕۆژ بەڕۆژ بەرەو ئاستێکی نزمتر و نالەبارتر بڕوات.