کوردو رۆڵێتی روسی!

چیا عەباس
  2023-05-28   

خوالێخۆشبو دکتۆر کەمال فواد، بەرپرسی دەستەی کارگێری مەکتەبی سیاسی لەسەر هەوڵە بێ ژمارەکان بۆ کۆتاییهێنان بەشەری ناوخۆ لە رۆژنامەی کوردستانی نوێ نوسینێکی بڵاوکردەوە بە ناونیشانی: عەبە بازدەدات، لە راستیدا باش لێی تێگەیشتبو و تا ئەم چرکەیەش عەبە هەر بازەکەی نەداوە.
کێرڤی پەیوەندیەکانی نێوان پارتی و یەکێتی تایبەت دوای وەفاتی مام جلال ( باسم لە ساڵەکانی شەری ناوخۆ نیە) هیچکات هەڵکشانی بچوک و داكشانی زەقی بەرچاوی ناجێگیری بەو جۆرەی ئەو چەند ساڵەی دوایی بە خۆیەوە نەبینیوە.
کورد نامۆ نیە بەم دیاردە کوشندەیەی دەیان ساڵە، سەرەرای ئەوەی دیاردەکە لە بنەرەتدا زەمینەیەکی بەهێزی مێژویی ناوخۆیی و دەرەکی هەیە، بەڵام ئەوەی لە ئێستادا زەمینەی ئاگری ئەو پیرە بورکانە گردارتر و خۆشەتر دەکەن چەندین گەمەکەر و فاکتەری ترن کە تێهەڵکێشی پێکهاتەکانی زەمینەکەی جاران بون.
پێش روخاندنی سەدام نەتەوەکانی عێراق بە کوردیشەوە نزا و دوعای دیموکراسیەتیان بە هەر وشکە دارێک و تاشە بەردێکەوە دەلکان، روکەشانە بۆ ئایندەی عێراق سەرسامی ئەو دەستەواژە تەماویەوە بون. پاش نەمانی سەدام بە رەچەتەی ئەمریکا ئیبداعی تێدا کرا و ناویان نا " دیموکراسی تەوافق" تا هەمو پێکهاتەکانی عیراق رازی بکەن و لە سایەیدا ئەمریکا بتوانێت کاری خۆی بکات.
نوێنەرانی کورد لەناچاری و تەماعەکانیان لە عێراقی " نوێدا " قۆڵیان لێهەڵماڵی و بونە داشی دامەی ئەو ئیبداعە، ئەزمونەکانی مەجلسی حوکم و یاسای قۆناغی گواستنەوە و پشکی سەرۆکێک بۆ کۆماری نوێ بۆ کورد و چۆنیەتی دارشتنی دەستوری هەمیشەیی عێراق و دەغدەدانی کورد بە مادەی ١٤٠ و بودجە زەمینەخۆشکەری نەشتەرگەریەکی جوانکاری ساختە بون کە گروتینی ئەو بورکانە پیرەی نەک زیندو راگرت بەڵکو چاوچنۆک و درەندەتریشی کرد.
رێکەوتنی ستراتیژی ئەمنی نێوان ئەمریکا و عیراق کە هیچ برگەیەکی متمانەپێکراوی بۆ کورد لە خۆ نەگرتوە، روداوەکانی دوای شکستی سەربازی داعش، کارەساتی ١٦ ئۆکتۆبەر و شکستهێنان بە پرۆسەی ریفراندۆم و لە دەستدانی کەرکوک وچەند ناوچەیەکی تری کوردستان بە رەزامەندی ئەمریکا ئەو سەلـمێنەرە یەکلاکەرەوانەن کە چۆن پرسی کورد لە داوێکی سەرسەختی ئاڵۆزدا گیری خواردوە.
نە کورد و نە پێکهاتەکانی تری عیراقیش ( تایبەت گۆشەکراوانی مەزهەبی و نەتەوە پەرستی و شۆڤینزم) ئەهلی هیچ جۆرێک لە دیموکراسی راستەقینە نەبون، ئێستاشی لە گەڵدا بێت وڵاتی نێو دو روباری خوێناوی، کە ئیستا دەیان میلیشیای مەزهەبی توندرەو و خوێنرێژ بەرێوەی دەبەن، پێویستی بەسەرکردەیەکی دەستوری دەسەڵاتداری بە ویژدان و عادل هەیە، هەمان راستیش بۆ بەشەکەی کوردستانیش دروستە، تایبەت هەرێم خاوەنی دەستور نیە و یاساش سەروەر نیە، حزبایەتی و سەرکردە و بنەماڵە بونەتە جێگرەوەی ئەو بۆشاییە ئازاردەرانە.
دیاردە کوشندەکەی کوردی باشور لەم روداو و گۆرانکاریانەدا زیندو راگیراوە و مێژو و زەبری هێز و بەرژەوەندیە تایبەتیەکانیش زامنی شەرعیەتدانن پێی، پەرڵەمانە کارتۆنیەکەش پەکخراوە و هیچی جەوهەریشی پێناکرێت.
ناشیت بازێک بەسەر رۆڵی گرنگی وڵاتانی ناوچەکە بدەین، زۆر تایبەت شۆڤینزمی نەتەوەیی و مەزهەبی لە بەغدا، کە دیاردە کوشندەکەی کورد دەقۆزێتەوە کاتێک بەشێکی پاسەوانە گەورەکانی بورکانەکە ئارەزومەندانە لە دەروازەکانیان دەدەن و داوا دەکەن ئاگری بورکانە برێک خۆش بکەن.
هەرچۆنێک بێت پاش چەندین پاشەکشەکردن بە سەروەری سیاسی هەرێم و زەوتکردنەوەی چەندین ناوچەی هەستیاری کوردستان و سنوردارکردنی دەسەڵاتی هەرێم لە پرسی نەوتدا ئێستا کێشەکانی بودجە و پێشنیاز کە حکومەتی بەغدا بکرێت بە نیمچە وەصیەک بەسەر بەشێکی ئەرکەکانی حکومەتی هەرێم زادەی سیاسەتە خۆپەرست و هەڵەکانی دو هێزە دەسەڵاتدارەکەشن لە هەرێم. ئەم گەمەیە گەر وا بەردەوام بێت وەک رۆڵێتی روسی دەبێت بۆ کورد، چونکە هەر هەمو سیاسەت و هەنگاوەکانی بەغدا و دەر و درواسێش پێمان دەڵێن دەیانەوێت ئەم هەرێمە بگەرێننەوە بۆ ئەو سەردەمەی بە دەڵەمە دەشوبهێنرا.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
خانه‌واده‌كه‌ی: هاوخه‌می به‌رفراوانی خه‌ڵك بۆ كۆچی مام عوسمان نیشانی دا كه‌ كه‌یسی سه‌رده‌شت هه‌ر به‌زیندویی ده‌مێنێته‌وه‌
مەلا بەختیار: خۆفرۆشەکانی سەردەمی بەعس‌و گەندەڵەکانی دوای راپەڕین مافی شانازیکردنیان بەسلێمانیەوە نیە
ڕوونکردنەوەیەک لە دانە غاز لەبارەی کێڵگەی غازی کۆرمۆر لە چەمچەماڵ
"قاچیان دەشکێنین": تورکیاو ئێران لەترس‌و دڵەڕاوکێدان بەهۆی هەنگاوێکی ترەمپەوە
رۆیتەرز: تره‌مپ به‌ راوێژكاره‌كانی وتوه‌، ئێران گێچه‌ڵ نه‌كات هێرشی سه‌ربازی ده‌ست پێ ناكه‌ینه‌وه‌
قەحتان ونداوی، کاندیدی بەرەی تورکمانی بە پارێزگاری کەرکوک هەڵبژێردرا
نرخی دراوه‌كان له‌ كاتی كردنه‌وه‌ی بازاڕ
دادگای فیدراڵی دۆسیەی موڵکە حکومییەکانی لە بەرژەوەندیی حکومەتی هەرێمی کوردستان یەکلایی کردەوە
یەکێتیی ئەوروپا مەترسی نوێی سەربازی لەنێوان ئەمریکا و ئێران ئاشکرا دەکات
گرژییەکانی سوریا قووڵتر دەبنەوە؛ گروپێکی نزیک لە ئێران هەڕەشەی تیرۆرکردن لە فەرماندەکانی دیمەشق دەکات
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×