دەسەڵاتدارانی ئێران؛ تێفکرینە ستراتیژییەکەی منیان سەلماند!

شه‌ریف عەلی
  2026-03-31     419

دکتۆرا لە دبلۆماسیەتی نێودەوڵەتی بەریتانیی.

 

لە دو چاوپێکەوتنیان لەگەڵ کەناڵە ئەمریکییەکان، دو کەسی نزیک لە دەسەڵاتی ئێران کۆمەڵێک لێدوانیان داو، قسەکانیان دەیسەلمێنێ تێفکرینەکانم بۆ نەتەوەکەم لە ساڵانی ڕابردو دا؛ سەد لە سەد خوێندنەوەی ورد و ستراتیژی بون.

 

 یەکێک لەو کەسانەی کە لە کاتژمێری ڕابرو قسەی بۆ میدیای ئەمریکیی کرد؛ سەید موحەمەد مەردانیی بو. ناوبراو پلەی زانستی پڕۆفیسۆری هەیە [نەک وەک ئەو تڕۆفیسۆرو تڕۆفیسۆرە یاریدەدەرە نەفامانەی کە پارتیی و یەکێتیی بە قبوڵ خاس نازناو و بڕوانامەی پێداون!!]. 

 

ئەم کەسە لە ڕوی زانستی ئۆرێنتالیست و بەتایبەت "ئەمریکاناسیی"؛ توێژینەوەکانیم خوێندۆتەوە. ئەمریکیی-ئێرانییەو، لە ئەمریکاو بەریتانیا خوێندویەتی. مۆرەیەکی خوێندەواری سیاسەتزانی سەر بە ڕژێمی ئێرانە. پێشتر لە جەنگی ئێران و عێراق بەشداری کردوەو، چەندین پلەی سیاسیی و زانستیی هەبوە. ناوبراو ڕاوێژکاری باڵای تیمی دانوستانکاری ئێران لەسەر بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێرانە.

 

لەبارەی داخستنی گەروی هورمزەوە، هەردو بەرپرسە ئێرانییەکە بۆچونیان ئەمە بو: "هەرگیز گەروی هورمز بەڕوی دۆستەکانمان دانەخراوە. بەڕێژەیی دامانخستوە لە دژی دەوڵەتە عەرەبییە دیکتاتۆرەکانی کەنداو کە پرۆکسیی ئەمریکان و، بۆ داهاتوش هەر بە پرۆکسی دەمێننەوە. ئەم دەوڵەتانە ئەبێت باجی ئەو نۆکەرایەتییەیان بدەن و، ببنە دەوڵەتی ئاسایی، نەک پرۆکسی".

 

ئێمە پێمانوایە:  "دانوستانەکانمان لەگەڵ ئەمریکا ناتوانێ ئاشتییەکی درێژمەودامان بۆ گەرەنتی بکات، چونکە؛ لە داهاتودا ئیسرائیل وازمان لێ ناهێنێت. ئەگەر تەنانەت ڕێکەوتنیش لەگەڵ ئەمریکا بێتەکایەوە؛ هەر ئیسرائیل دەیشکێنێت. بۆیە دەبێت بەکردەوە سەروەری ئێران بۆ داهاتو گەرەنتی بکەین و، تەداخول لە کاروبارمان نەکرێت. ئەگەر ڕێکەوتنیش بکەین؛ پەڕەیەک کاغەزە کە ئیمزای ترەمپی لەسەرە، ئەوە بە هیچ جۆرێک هیچ گەرەنتییەک بۆ داهاتومان مسۆگەر ناکات".

 

سەبارەت بە هێرشیان بۆ سەر دەوڵەتانی کەنداو دیسانەوە، وتیان: "بۆیان نییە ناڕەزایی و سکاڵا بکەن کە ئێران بۆ وا دەکات. ئەوان دەبێت ناڕەزا بن بەرانبەر کردەوەی دەیان ساڵەی خۆیان کە پرۆکسی ئەمریکا بون لە هەرێمەکە دژی ئێران. ئەوان لەگەڵ ئەمریکا-ئیسرائیل ڕێکەوتنێکی نهێنییان هەیە بۆ دابەشکردنی کێکی ئێران. ئەوان هەستاون ڕێکەوتنێکی نهێنییان لەگەڵ ئەمریکا-ئیسرائیل کردوە کە ئیمپراتۆریەتی ئێران هەڵوەشێننەوەو، ئەوانیش ئینجۆی دەستکەوتەکان بن".

 

کەوایە: ئەم بۆچونانە سەد لە سەد دەیسلمێننەوە کە خوێندنەوە ستراتیژییەکانی ساڵانی ڕابردوم؛ دەقیق بون.

زۆرجار، لە چاوپێکەوتن و، وتارەکانم؛  پرسی ڕودانی ئەم جەنگەم شیکردۆتەوە. هەمو ئەو هۆکارانەم بۆ سیاسییەکان و خەڵکی کوردستان خستۆتەڕو، کە ستراتیژی ئەمریکا-ئیسرائیل؛ ڕوخاندنی ئەم ڕژێمەی ئێرانە.

 ساڵی پاریش لە دوای جەنگی دوانزە ڕۆژە لە چاوپێکەوتن لەگەڵ کەناڵ هەشت، کە چاوپێکەوتنەکە ماوە، وتم: "تاکتیکێکی جەنگەکەی ئیسرائیل-ئەمریکا ڕۆشتۆتە پێشەوەو، جەنگەکە تا پێکانی ستراتیژ هەر قۆناغ بە قۆناغ و ماوە بە ماوە دەستپێدەکاتەوە".

 

له کەناڵەکانی کەی-ئێن-ئێن و دەنگی ئەمریکاش تەنیا ئەکادیمیستی کورد بوم کە بە کۆنکرێتیی شیمکردۆتەوە، کە؛ ستراتیژێکی ئەمریکا-ئیسرائیل لە پشت ئەم ئۆپەراسیۆنە تاکتیکیانەی ئەمریکا-ئیسرائیلە بۆ سەر ئێران، ئەو ستراتیژەش؛ ڕوخاندنی ئەم ڕژێمەی ئێرانە.

 

 ئێستاش دەیڵێمەوە: "ئەگەر ئەم چرکەیەش ئەمریکا و ئێران ڕێکەوتن بکەن؛ هەر تاکتیکییە و کاتییەو، جەنگەکە تا پێکانی ستراتیژی ئەمریکا-ئیسرائیل کە ڕوخاندنی ئەم ڕژێمەی ئێرانە؛ بەردەوامیی دەبێت".

 

گرنگترینە سەرکردەکانی خۆرهەڵات و باشوری کوردستان؛ ستراتیژی ڕزگاریی [خاکی] کوردستانیان هەبێت. 

لە پێناو ڕزگارکردنی خاکی کوردستان؛ ئەگەر پێویستیان بە داڕشتنی تاکتیک و ستراتیژە، من ئامادەم تاکتیکەکان لە یەک پاکێجی ستراتیژیی دابڕێژم. 

ئەوەتا دەوڵەتانی کەنداو و ئەمریکا-ئیسرائیل خۆیان بۆ کێکەکە ئامادە کردوە. بۆیە، کورد دەبێت خۆی بۆ کێکی [ڕزگاریی خاک!!] ئامادە بکات، نەک تەنیا بۆ وەرگرتنی مافی کلتوری چونکە ئەمەیان گەرەنتی دورمەودای نییە!!

 

گەر شەقی ئیسرائیل لەسەر ئیمپریالیزمی فارس، ئیمپریالیزمی عەرەب و، ئیمپریالیزمی تورک، نەبێت و لاوازیان نەکات؛ ئیمپریالیزمی [عەرەب، فارس و، تورک]؛ بە ڕۆژی ڕوناک کورد دەخۆن. ئێستا کە شیعە باریان لە لێژییە؛ ڕەنگە ئامادەبن موچە بنێرن!

 

بەڵام، گرنگترین ئەوەیە: سەرکردەکانی باشوری کوردستان بە "سک!" بیرنەکەنەوەو، واز لە وابەستەییان بۆ داگیرکەرانی تورک، فارس و ، عەرەب، بێنن و، ستراتیژی ڕزگاریی "دوزخورماتو، خانەقین، کەرکوک، شنگال و، موسڵی کوردستان" لەم دەرفەتە زێڕینەدا جێبەجێ بکەن.

 

ئەوانەی خۆرهەڵاتیش با واز لە مامەحەمەیی بۆ ئۆپۆزسیۆنی ئیمپریالیزمی فارسی فاشیست بهێنن. من لەگەڵ بەردەوامیی دانوستان دام لەگەڵیان و لە ڕوی زانستیشەوە؛ پسپۆڕی دبلۆماسیەتیشم. بەڵام پرسی کورد تەنیا بە دبلۆماسیەت چارەسەر نابێ. 

بۆ پرسی کورد گرنگترین ئەوەیە: لەم دەرفەتە زێڕینەدا بەکردەوە خاکی خۆت ڕزگار بکەیت و، خۆت بسەلمێنیی و، دواتر دانوستان بە دیفاکتۆوە سەنگینترت دەکات.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
راگه‌یه‌ندراوی كۆمه‌ڵه‌ له‌باره‌ی شه‌هیدبونی نۆ پێشمه‌رگه‌یان له‌ هێرشه‌كه‌ی ئێران بۆ سه‌ر زڕگوێزه‌ڵه‌
لانیكه‌م هه‌شت پێشمه‌رگه‌ی كۆمه‌ڵه له‌ زرگوێزه‌ڵه‌ شه‌هیدبون
سی پی تی: ژمارەی سەرجەم قوربانییانی هێرشەکانی ئێران بۆ سەر هەرێم گەیشتە ١٤٤ کەس
وێنه‌و ناسنامه‌ی شه‌هیده‌كانی كۆمه‌ڵه‌: ژماره‌یان بۆ نۆ شه‌هید به‌رزبوه‌وه‌
ئەمریکا 6 پردی ئێرانی بۆردومان دەکات و تاران 4 وڵاتی عەرەبی دەکاتە ئامانج
دوران کاڵکان: کۆتایمان بەخەباتی چەکداری هێناو نابینە هێزێک کە چالاکیی چەکداری دژی تورکیا ئەنجام بدەین
هێرش كرایه‌ سه‌ر كه‌مپی سورداشی كۆمه‌ڵه‌و دو پێشمه‌رگه‌ برینداربون
هێرشەکەی سەر تاسڵوجە بەپێنج درۆن ئەنجامدراوە
سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم: به‌توندی سه‌ركۆنه‌ی هێرشه‌كانی سه‌ر هه‌رێمی كوردستان ده‌كه‌ین
راگه‌یه‌ندراوی وه‌زاره‌ته‌كانی كاره‌باو سامانه‌ سروشتییه‌كان له‌باره‌ی پێدانی كاره‌باو دابینكردنی غاز
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×